Ai cũng không thích ngày nói dối tháng 4, tại sao nó vẫn tồn tại

Kỳ thực người ta luôn ghét sự dối trá và sẽ có không ít người ghét luôn ngày cá tháng 4 này. Vậy tạo sao nó lại phổ biến tại nhiều nơi trên thế giới tới mức như một ngày lễ kỷ niệm vốn chỉ dành cho những điều tốt đẹp? Hóa ra, ngày này đã có lịch sử lên tới hơn 500 năm và khi bắt đầu, có vẻ như mục đích của nó cũng không hẳn là xấu. Theo nhà nghiên cứu lịch sử dân gian Alex Boese, người quản lý tại bảo tàng chơi khăm thì hóa ra, ngày này lại mang ý nghĩa tích cực vào thời Trung Cổ. Cụ thể thì vào cuối thế kỷ 16, ngày đầu năm mới được tổ chức vào 25/3 tại nhiều thị trấn ở châu Âu. Tại nhiều vùng ở Pháp, năm mới là kỳ nghỉ kéo dài một tuần và kết thúc vào 1/4. Tới năm 1564, vua Pháp bấy giờ là Charles IX khi đó mớ 14 tuổi đã quy định rằng ngày 1/4 mới là ngày đầu năm, thống nhất cho cả nước Pháp. Quyết định này được áp dụng từ năm 1567 nhưng do sự lạc hậu trong các phương tiện truyền thông, nhiều người không nhận được tin tức này và tiếp tục xem ngày 1/4 là năm mới. Bởi thế, họ bị người khác cười. Trên đây chỉ là một trong các giả thuyết. Một phiên bản khác của câu chuyện trên là do khi phương tây còn sử dụng lịch Julian, năm mới bắt đầu vào 25/3. Nhưng lễ hội mừng năm mới lại cử hành vào đầu tháng 4 bởi 25/3 rơi vào Tuần Thánh trước Phục Sinh. Tới những năm 1500 thì bắt đầu chuyển sang lịch Gregorian với năm mới bắt đầu vào 1/1. Tuy nhiên một số người vẫn bị lừa rằng 1/4 mới là năm mới và họ bị cười nhạo. Tuy nhiên cũng có tài liệu ghi nhận về một phiên bản khác của ngày nói dối tại Hà Lan có từ năm 1564, nghĩa là trước khi Gregory giới thiệu lịch mới hơn 20 năm. Vào ngày này, người ta lừa nhau đi tìm những thứ vô lý, thí dụ như sữa bồ câu chẳng hạn. Theo nhà nghiên cứu Boese thì do tất cả các tài liệu sớm nhất đều nói về ngày cá tháng 4 tại Hà Lan nên có thể, đây mới là nguồn gốc đầu tiên của ngày lễ này. Tại Scotland cũng có một truyền thống khác về ngày cá tháng 4 là đi săn chim cuckoo (phương ngữ tại đây gọi là gowk, còn có nghĩa là kẻ ngốc). Khi đó, một người tinh nghịch sẽ đưa cho nạn nhân một bức thư và nhờ họ giao cho người khác. Người mở lá thư ra sẽ thấy được dòng chữ: “Đừng cười, thậm chí là mỉm cũng đừng. Hãy tìm một kẻ ngốc khác.” Khi đó người nhận sẽ hiểu rằng lá thư là một trò đùa và sẽ nói với người gửi rằng: “Anh đưa lộn địa chỉ rồi.” sau đó bức thư lại tiếp tục đi tới người khác. Boese cho biết “bạn sẽ bắt người đó đi khắp thị trấn với bức thư ngu ngốc này cho tới khi họ nhận ra đã bị lừa.” Còn ngày cá tháng tư hiện đại thì sao? Theo Boese thì thực ra nó đã có từ 150 năm trước và được chơi bởi những đứa trẻ trên đường. Khi đó chúng sẽ đặt những viên gạch bên dưới một cái mũ và khi có ai đó đá vào, chân họ sẽ bị đâu do đập vào gạch. Hoặc một trò khác là dán một đồng xu lên vỉa hè. Boese cho biết: “Bạn sẽ thấy tất cả những trò chơi khăm quái dị này trên đường phố bởi đó là nơi có nhiều người qua lại. Nhưng một cách tự nhiên, khi mà các phương tiện truyền thông chú ý tới trò chơi khăm này, nó đã bước sang một diện mạo mới.” Tới năm 1957, thậm chí BBC cũng chơi khăm bằng một tin giật gân: người Thụy Sĩ đang thưởng thức một mùa bội thu mì ý, kèm theo cảnh quay những người nông dân đang kéo các sợi mì từ trên cây xuống (mì thì làm quái nào mà trồng được). Năm 1994, PC Computing đưa tin rằng “sẽ phạm pháp nếu sử dụng internet khi đang say rượu.” ngay ngày cá tháng 4. Và truyền thống chơi khăm trên đường phố cứ thế nhạt dần cùng với sự phổ biến của các thiết bị di động. Những trò dối gạt đã xuất hiện khắp nơi trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội. Và hiện, Google đã bắt đầu với trò Pac-man trên Google Maps và có lẽ, danh sách các trò chơi khăm riêng trong giới công nghệ sẽ ngày càng dài ra đây.
Hình ảnh minh họa cho Ai cũng không thích ngày nói dối tháng 4, tại sao nó vẫn tồn tại?. Ảnh: Tư liệu
Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.
