19 tháng 11, 2026
Phần mềm

Botnet là gì, nó dùng để tấn công ai và bạn có thể ngừa botnet ra sao

Home›Phần mềm›Botnet là gì, nó dùng để tấn công ai và bạn có thể ngừa botnet ra sao

Botnet là một mạng lưới các máy tính được cài phần mềm để làm 1 công việc nào đó. Người ta thường nói về botnet với nghĩa xấu hơn là tốt vì botnet hay được hacker mũ đen sử dụng để tấn công một website hay một dịch vụ online nào đó. Botnet không chỉ được xài để gây hại cho người khác mà còn cho chính máy tính / điện thoại bị lây nhiễm bởi vì nó có thể mang theo những phần mềm mã độc khác, ví dụ như một ransomeware mã hóa dữ liệu của bạn và đòi tiền chuộc để mở khóa chẳng hạn.

Lịch sử của botnet bắt đầu như thế này: Năm 2000, giáo sư Vijay Pande, một nhà nghiên cứu ở Đại học Stanford, ra mắt một phần mềm khi được người dùng download thì sẽ mô phỏng lại quá trình gấp khúc của protein. Đây là một công đoạn cần thiết để nghiên cứu thuốc chữa bệnh, tuy nhiên vì việc gấp khúc này rất phức tạp nên cần rất nhiều sức mạnh máy tính chỉ để mô phỏng lại những công đoạn căn bản nhất. Thay vì sử dụng 1 máy tính cực mạnh để chạy mô phỏng, Pande rải “gánh nặng” này ra cho nhiều máy tính cá nhân để tiết kiệm chi phí trong khi vẫn đạt được sức mạnh cần thiết để chạy các phép tính toán. Về cơ bản, Pande đã tạo ra một botnet.

Botnet là gì, nó dùng để tấn công ai và bạn có thể ngừa botnet ra sao - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Botnet là gì, nó dùng để tấn công ai và bạn có thể ngừa botnet ra sao. Ảnh: Tư liệu

Nếu chỉ xét riêng từng phần mềm (bot) đơn lẻ thì chúng chỉ là những chương trình tương đối yếu. Nhưng nếu cả nghìn hay trăm nghìn con bot cùng hoạt động thì chúng trở nên vô cùng mạnh mẽ và có thể gây ra thiệt hại lớn. Cũng cần lưu ý là có 2 loại botnet: một loại hợp pháp, thường được sử dụng cho những nghiên cứu khoa học như tình huống của tiến sĩ Pande. Nó giúp các nhà khoa học tiết kiệm chi phí và tăng hiệu năng xử lý cho nghiên cứu của mình, đương nhiên người dùng sẽ biết rõ rằng máy mình đang chạy con bot do nhà nghiên cứu đó viết ra. Loại thứ 2 bất hợp pháp, thường được sử dụng bởi kẻ xấu để làm chuyện xấu và người dùng không biết mình đã bị cài bot lên máy. Trong bài này chúng ta chủ yếu nói về loại phi pháp. Botnet được sử dụng để làm gì?

Botnet được sử dụng để làm gì?

Một trong những cách dùng botnet phổ biến nhất đó là tạo ra những vụ tấn công từ chối dịch vụ (DDoS). Các máy tính khi bị lây nhiễm botnet sẽ liên tục đòi quyền truy cập vào một website nào đó khiến máy chủ của website bị quá tải và không thể đáp ứng được truy cập của người dùng thật sự đang cần vào trang. Những vụ DDoS có thể khiến các doanh nghiệp thiệt hại từ vài trăm cho đến cả triệu USD tùy theo quy mô của vụ tấn công và loại website bị tấn công là gì.

Botnet là gì, nó dùng để tấn công ai và bạn có thể ngừa botnet ra sao - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Botnet là gì, nó dùng để tấn công ai và bạn có thể ngừa botnet ra sao. Ảnh: Tư liệu

Ví dụ, trang web giao dịch online của một ngân hành bị tấn công trong 1 giờ liền. Trong 1 giờ đó, khách hàng thật sự của ngân hàng không thể giao dịch được khiến họ phải chuyển sang dùng website của một đơn vị trung gian hay của ngân hàng khác, vậy là ngân hàng bị tấn công đã mất doanh thu. Hay như Sharevina chẳng hạn, nếu bị tấn công thì anh em không thể vào đọc bài viết được, bị nhiều lần quá thì anh em sẽ chán Sharevina và không vào chơi nữa.

Làm thế nào để phòng ngừa botnet?

Nghe qua thì botnet có vẻ như không có hại cho máy tính của bạn, vì nó được dùng để tấn công các website của người ta thôi mà? Nhưng không, botnet cũng có thể được tích hợp thêm những chức năng khác để phá hoại file trong PC của chúng ra, ví dụ như con ransomeware ở trên hay virus đánh cắp thông tin thẻ tín dụng. Một số botnet thì có khả năng tự download thêm malware khác nên một khi bot đã chui vào máy thì nó sẽ mở cửa cho những phần mềm mã độc khác tràn vào. Nói chung, nguy cơ của botnet với chúng ta vẫn rất cao không thua kém gì những dạng phần mềm mã độc khác.

Botnet là gì, nó dùng để tấn công ai và bạn có thể ngừa botnet ra sao - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Botnet là gì, nó dùng để tấn công ai và bạn có thể ngừa botnet ra sao. Ảnh: Tư liệu

2. Sẵn nói về phần mềm chống virus, anh em dùng Win thì nên chọn một giải pháp nào đó an toàn cho máy tính của mình. Hiện nay Windows 10 và các cơ chế cảnh báo có sẵn trong Windows đã đủ thông minh để ngăn ngừa nhiều hiểm họa nhưng vẫn chỉ ở mức bình thường thôi, với các bot hay malware phức tạp thì Windows không thể phát hiện ra. Vậy nên bạn có thể cân nhắc sử dụng 1 phần mềm chống virus nếu môi trường bạn thường tiếp xúc có nhiều nguy cơ (ví dụ: máy tính để bàn ở tiệm photocopy). Hiện tại bản quyền của phần mềm antivirus cũng đã khá rẻ, chừng 150.000 đến 200.000 đồng một năm. 3. Cẩn thận khi lướt web. Đây là cách rất hay được những anh chàng tin tặc xài vì hắn ta có thể dễ dàng lừa bạn tải về một file hình, file tài liệu nào đó nhưng thực chất có malware bên trong. Ngay khi bạn vừa click vào file thì bot cũng đã bắt đầu chạy luôn và có khả năng lây nhiễm sang các PC khác trong cùng mạng. Khi thấy những thông báo dạng như “Máy bạn đã nhiễm virus” hoặc “Bạn là người may mắn được chọn để…” thì cũng đừng dại mà click vào vì có thể vô tình download bot về máy mà không hay biết. 4. Nói về thiết bị di động, anh em chỉ nên cài app đã được xác nhận là an toàn và chỉ cài từ Play Store hay App Store, không sử dụng các kho app bên thứ ba. Hiện nay có khá nhiều malware xuất hiện trên cả Android lẫn máy iOS (đã jailbreak) để biến smartphone của anh em thành một con bot trong mạng lưới. 5. Camera an ninh là một mối nguy hiểm mới khi nói về botnet. Những camera với nguồn gốc không rõ ràng, chủ yếu là đồ Trung Quốc không thương hiệu, có khả năng bị nhúng sẵn botnet mà anh em không hề hay biết. Hãy lựa chọn camera từ những hãng uy tín và thường xuyên giám sát đường truyền xem có gì lạ xảy ra hay không.

Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.