Cấm Tiktok và Tự do ngôn luận bài của admin Hội Đồng Cừu

Mời anh em đọc bài viết của bạn Nguyễn Quốc Tấn Trung (Hội Đồng Cừu) về việc Tiktok bị cấm ở Mỹ: “CẤM” TIKTOK VÀ TỰ DO NGÔN LUẬN: MỘT GIẢI THÍCH TỪ TỐI CAO PHÁP VIỆN HOA KỲ Chuyện Hoa Kỳ “cấm” Tiktok đang là một chủ đề được bàn luận trên thế giới, và hiển nhiên ở Việt Nam, ngay lập tức cũng đã có một số nhóm chỉ trích nói rằng pháp luật Hoa Kỳ là “tiêu chuẩn kép”. Tuy nhiên, câu chuyện tư pháp và tiến trình tố tụng liên quan đến Tiktok phức tạp hơn là vài dòng tin giật gân, nên Trung để lại một vài phân tích cho bạn đọc cân nhắc.
1. TIẾN TRÌNH TƯ PHÁP
Quyết định “cấm” thật ra là kết quả của một quá trình tranh chấp tư pháp phức tạp (chứ không chỉ là các quyết định hành chính quan liêu), và được giải quyết chung thẩm bởi Tối cao Pháp luật Hoa Kỳ. Quan trọng nhất trong đó là án Tiktok et al v. Garland (tên của Tổng Chưởng lý Hoa Kỳ) có liên quan đến Đạo luật Bảo vệ người Mỹ khỏi các Ứng dụng do Đối thủ nước ngoài kiểm soát (Protecting Americans from Foreign Adversary Controlled Applications Act – PAFACA). Phía nguyên đơn là Tiktok và một số người dùng Tiktok, khởi kiện PAFACA vì cho rằng đạo luật này vi phạm Tu Chính án thứ nhất về quyền tự do ngôn luận của Hiến pháp Hoa Kỳ.
2. QUAN ĐIỂM ĐẦU TIÊN CỦA TỐI CAO PHÁP VIỆN
Để giải quyết thách thức pháp lý rằng việc cấm Tiktok là hành vi vi phạm tự do ngôn luận, trước tiên, cần hiểu “cấm” Tiktok ở đây là như thế nào. Trong PAFACA, đạo luật này ghi nhận rằng “ByteDance Ltd”, hay “TikTok Inc.”, hay bất kỳ công ty con, công ty kế thừa nào đều có thể bị xem là các công ty, ứng dụng bị kiểm soát bởi đối thủ nước ngoài (foreign adversary). Lý do chủ yếu là bởi vì các bộ luật quốc nội của Trung Quốc cho phép việc chính phủ nước này trích xuất và kiểm soát không giới hạn lượng thông tin mà các công ty Trung Quốc sở hữu. Trên cơ sở đó, PAFACA yêu cầu rằng nếu ứng dụng Tiktok muốn tiếp tục tồn tại trên đất Mỹ, ByteDance Ltd ít nhất phải thực hiện thoái vốn khỏi ứng dụng Tiktok đang được kinh doanh tại đây (divestiture), và từ đó không còn là một công ty Trung Quốc với khả năng bị yêu cầu trích xuất và kiểm soát thông tin không giới hạn nữa. Yêu cầu có thời hạn thực hiện là 270 ngày, nhưng cho đến nay đã qua 270 ngày và ByteDance không có ý định thực hiện yêu cầu trên. Với những thông tin trên, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ từ đó đưa ra hai bước phân tích.
3. PHÁP LUẬT TRUNG LẬP VỀ NỘI DUNG BIỂU ĐẠT: “CONTENT-NEUTRAL LAW”
Bắt đầu bước phân tích của mình, Pháp viện cho rằng PAFACA vẫn là một đạo luật trung lập về nội dung biểu đạt, hay “content-neutral law” (trái ngược với pháp luật nhắm vào nội dung biểu đạt, “content-based law”).
Hình ảnh minh họa cho Cấm Tiktok và Tự do ngôn luận bài của admin Hội Đồng Cừu. Ảnh: Tư liệu
Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.
