DOGE đang muốn sử dụng AI để cắt giảm các quy định rườm rà trong chính phủ Mỹ

Anh em thường hay nghe từ từ “deregulation”, tức ý là việc cắt giảm bớt các quy định rườm rà trong chính phủ thì giờ đây, với trí tuệ nhân tạo thì ý tưởng này đang được đẩy lên một tầm hoàn toàn mới. Một công cụ trí tuệ nhân tạo đang được ứng dụng vào DOGE – Bộ hiệu quả chính phủ nhằm tìm cách “tối giản hóa” hệ thống luật lệ liên bang khổng lồ của Mỹ, với tham vọng: biến bộ máy hành chính cồng kềnh thành một hệ thống gọn gàng, hiệu quả hơn bằng cách cho máy móc quyết định thứ gì nên giữ lại, thứ gì nên loại bỏ.
DOGE AI là gì?
DOGE AI là một công cụ trí tuệ nhân tạo được xây dựng để rà soát hàng trăm ngàn trang quy định liên bang và xác định những nội dung nào có thể bị loại bỏ. Nghe có vẻ khô khan, nhưng về cơ bản, đây là một AI có thể “đọc hiểu luật” và đưa ra khuyến nghị rằng: điều khoản này thừa, điều kia lỗi thời, và những phần kia đang trùng lặp. Ý tưởng cơ bản là giúp giảm gánh nặng giấy tờ, tiết kiệm thời gian cho các cơ quan, và làm cho doanh nghiệp lẫn người dân đỡ phải vật lộn với những rào cản hành chính không còn cần thiết. Sáng kiến này nằm trong một chiến lược rộng lớn hơn của chính quyền Trump nhằm tự động hóa nhiều khâu quản trị nhà nước bằng trí tuệ nhân tạo, không chỉ với việc deregulation mà còn trong các lĩnh vực khác như quản lý thuế hay quốc phòng, đồng thời nhằm tăng tốc quá trình cắt giảm quy định trên diện rộng. Theo tài liệu nội bộ của chính phủ Mỹ, DOGE AI được phát triển với mục tiêu cắt giảm 50% tổng số quy định liên bang chỉ trong vòng một năm đầu của nhiệm kỳ tổng thống, tức là loại bỏ 100.000/200.000 quy định hiện hành – với hầu hết gợi ý cắt giảm sẽ đến từ AI.
Hình ảnh minh họa cho DOGE đang muốn sử dụng AI để cắt giảm các quy định rườm rà trong chính phủ Mỹ. Ảnh: Tư liệu
DOGE là sáng kiếm của Elon Musk và Tổng thống Donald Trump trong việc cắt giảm chi tiêu liên bang, tăng hiệu quả vận hành và họ đang muốn sử dụng AI vào việc này
Công cụ này đã được dùng ở đâu và nó đã sẵn sàng để áp dụng chưa?
DOGE AI hiện chưa được triển khai rộng rãi, nhưng đã có những thử nghiệm thực tế tại một số cơ quan như Bộ Giao thông Vận tải và Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ. Trong các thử nghiệm ban đầu, công cụ AI này đã rà soát hơn 200.000 trang tài liệu và đề xuất loại bỏ hàng nghìn điều khoản. Một số trong đó liên quan đến các quy định từ những năm 1970 vốn không còn phù hợp với công nghệ và điều kiện hiện nay. Nhìn chung, kết quả bước đầu cho thấy tiềm năng thật sự. Nhưng dĩ nhiên, nó vẫn còn tồn tại không ít vấn đề, nhất là một số lỗi giải thích sai hoặc đề xuất chưa phù hợp.
Hình ảnh minh họa cho DOGE đang muốn sử dụng AI để cắt giảm các quy định rườm rà trong chính phủ Mỹ. Ảnh: Tư liệu
Công cụ này hiện chỉ được áp dụng tại mộ số Bộ chứ chưa được áp dụng rộng rãi
Bên cạnh đó, việc mở rộng quy mô ra toàn quốc còn gặp nhiều rào cản nhất định: kỹ thuật, pháp lý và cả chính trị. Có những quy định dù cũ kỹ nhưng vẫn được các nhóm lợi ích bảo vệ. Cũng có những bộ phận lo ngại việc để AI ra quyết định có thể dẫn đến sai lầm hệ thống nếu dữ liệu huấn luyện không đủ đại diện hoặc nếu AI không hiểu hết bối cảnh xã hội của từng quy định. Hiện tại, đại diện nhiều cơ quan chính phủ Mỹ khẳng định chưa có quyết định chính thức nào về việc áp dụng rộng rãi, mọi kế hoạch vẫn trong giai đoạn tham khảo ý kiến và thử nghiệm nội bộ. Chính quyền cũng đang cân nhắc các điều kiện pháp lý chặt chẽ về việc thay đổi quy định liên bang.
Tranh cãi và rủi ro
Thực ra với DOGE AI, điểm quan ngại lớn nhất chính là niềm tin vào khả năng đánh giá của AI. Nếu một thuật toán đề xuất loại bỏ một quy định về quyền lợi người lao động chỉ vì nó “trùng lặp” với một điều khoản khác, liệu có bất kì ai đứng ra bảo vệ điều đó? Ngoài ra, việc để AI đưa ra đề xuất có tác động đến luật pháp có thể là bước đi quá mạo hiểm nếu không có cơ chế giám sát chặt chẽ. Nhiều chuyên gia cũng cảnh báo rằng công cụ này có thể bị lợi dụng để hợp pháp hóa việc “dọn sạch” các rào cản bảo vệ môi trường, người tiêu dùng hay các nhóm yếu thế.
Hình ảnh minh họa cho DOGE đang muốn sử dụng AI để cắt giảm các quy định rườm rà trong chính phủ Mỹ. Ảnh: Tư liệu
Và nó sẽ gây ra tranh cãi lớn nếu được áp dụng rộng rãi
Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.
