Google đã bị tụt hậu trong cuộc đua AI vì đấu đá nội bộ

Đầu năm 2023, vài tháng sau khi ChatGPT được OpenAI mở cửa rộng rãi tới hàng tỷ người trên toàn thế giới, Google cũng đang chạy nước rút để ra mắt một mô hình ngôn ngữ vận hành chatbot cạnh tranh với GPT-4. Ở thời điểm ấy, nhóm kỹ sư nghiên cứu phát triển sản phẩm tìm kiếm trực tuyến đã có vài tháng thử nghiệm phần mềm AI tạo nội dung. Nhưng khi ấy, thời điểm tập đoàn Alphabet dồn toàn bộ nguồn lực để ra mắt sản phẩm thương mại tích hợp vào công cụ tìm kiếm, thì mỗi bộ phận của Google lại đưa ra một mô hình AI riêng, tất cả cạnh tranh với nhau để thu hút sự chú ý của đội ngũ lãnh đạo tập đoàn, để mô hình của họ được lựa chọn dùng làm nền tảng vận hành chatbot AI.
Hình ảnh minh họa cho Google đã bị tụt hậu trong cuộc đua AI vì đấu đá nội bộ. Ảnh: Tư liệu
Không một mô hình nào trong số đó được xác định là có chất lượng đủ để trở thành mô hình cạnh tranh trực tiếp với GPT-4 của OpenAI. Kết quả là Google buộc phải tạm hoãn kế hoạch ra mắt chatbot AI, phải xem xét lại từng nghiên cứu, từng sản phẩm do các kỹ sư thuộc các nhóm khác nhau phát triển. Cùng thời điểm ấy, Bard ra mắt, với chất lượng nội dung tạo ra kém hơn hẳn so với những gì ChatGPT có thể làm được. Nhưng đó là thứ duy nhất Google sẵn sàng thương mại hóa ở thời điểm ấy. Sản phẩm hoàn thiện chính là Gemini, ra mắt đầu tháng 2/2024. Nhưng rồi chỉ vài ngày sau khi ra mắt, những hình ảnh chẳng hề phù hợp và đúng với lịch sử mà Gemini tạo ra đã khiến CEO Sundar Pichai buộc phải lên tiếng thừa nhận là “không thể chấp nhận nổi.”
Mỉa mai ở chỗ, những rắc rối và thảm họa truyền thông mang tên Gemini chỉ là một trong số rất nhiều những dấu hiệu của việc Google không thể tận dụng lợi thế đi đầu ngành nghiên cứu trí thông minh nhân tạo, khi những gì AI tạo nội dung ngày hôm nay làm được đều có nguồn gốc từ những nghiên cứu mà các kỹ sư và nhà khoa học tại Google đã thực hiện từ cả chục năm về trước.
Khủng hoảng hiện sinh của Google
Những gì Google đang có được với công nghệ AI gần như trái ngược hoàn toàn so với những thành công mà họ có được với công nghệ tìm kiếm trực tuyến. Họ cũng chính là đơn vị đã khởi động cuộc cách mạng thay đổi hoàn toàn cách hàng tỷ người sử dụng internet cuối thập niên 1990, đầu thập niên 2000. Nhưng khi những chatbot AI ra mắt, chúng có khả năng tổng hợp thông tin một cách tự nhiên và dễ theo dõi hơn hẳn so với những danh sách đường link dài dằng dặc trên trang tìm kiếm Google. Vậy là chúng có khả năng thay đổi hoàn toàn cách con người dùng internet, hệt như thời điểm Google tạo ra cuộc cách mạng ở đầu thiên niên kỷ mới. Nói Google đang ở trong thời điểm họ phải trải qua khủng hoảng hiện sinh, khi vị thế thống trị thị trường công nghệ đang có nguy cơ bị đe dọa, có lẽ cũng không phải nói quá.
Lúc Google gặp khó, thì Microsoft lại có những bước đi rất nhanh để ra mắt những sản phẩm AI tiêu dùng. Họ nhanh chóng đặt cược vào OpenAI và mô hình GPT-4 mà đơn vị này phát triển nhờ vào khoản đầu tư 11 tỷ USD, để được ứng dụng mô hình này cho những chatbot trong trình duyệt Edge hay cả tính năng CoPilot trong Windows 11. Đó là một trong những lý do hiện giờ Microsoft đang là tập đoàn giá trị vốn hóa cao nhất hành tinh, bằng cả Apple lẫn Tesla cộng lại.
Bị bất ngờ với kỷ nguyên AI
Nhưng ở khía cạnh khác, những nguồn tin nội bộ Google đều cho rằng, họ đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm thành công với công nghệ AI tạo nội dung. Những lý do được đưa ra là, tình trạng công quyền không thể tránh khỏi trong một tập đoàn lớn với bộ máy phức tạp và cồng kềnh, kết hợp với kết cấu quản trị doanh nghiệp phân mảnh, không gắn kết chặt chẽ, và quan trọng nhất là thiếu một kế hoạch hoàn chỉnh và thống nhất để ra mắt công cụ AI tạo nội dung. Những nguồn tin nội bộ của Google cho rằng, những nỗ lực của họ để chạy đua về công nghệ và giải pháp AI đã bị kìm hãm bởi những đấu đá nội bộ giữa những mảng nghiên cứu và kinh doanh bên trong tập đoàn Alphabet. Kết hợp với điều đó là việc thiếu hụt rõ ràng tầm nhìn quản trị, và việc Google gặp khó khăn trong việc thích ứng với những thay đổi của thế giới công nghệ khi vẫn còn đang là ông vua của thị trường tìm kiếm trực tuyến. Tất cả những điều đó tạo ra áp lực càng lúc càng lớn với Pichai, buộc vị CEO này phải quyết liệt hơn trong kế hoạch và chiến lược ra mắt các giải pháp AI.
Phát biểu trước công chúng thì là như vậy, nhưng những gì Google thể hiện khi phải tạo ra một công cụ cạnh tranh với ChatGPT đã thể hiện những yếu điểm và thiếu sót của họ. Bước đầu tiên, Bard đã thất bại trong việc thu hút sự chú ý, chứ đừng nói đến chuyện lôi kéo được người dùng. Trong một màn trình diễn, khi Bard đưa ra câu trả lời sai cho một lệnh tìm kiếm thông tin, giá trị vốn hóa của Google mất trắng 100 tỷ USD chỉ trong một ngày. Dần dần, Bard trở thành Gemini. Những gần như ngay lập tức, Google phải tạm dừng dịch vụ tạo hình bằng mô hình AI với Gemini.
Đấu đá nội bộ
Vài người làm việc ở Google thì cho rằng, sự kiện đó trở thành khủng hoảng truyền thông đơn giản vì danh tiếng của tập đoàn quá lớn, bất kỳ lỗi sai nào cũng sẽ trở thành một thảm họa trong mắt công chúng. Cũng vì kích thước và quy mô của Google, họ không còn dám làm mọi thứ với tốc độ chóng mặt nữa. Những công cụ AI chính là ví dụ điển hình. Họ sợ phản ứng của cộng đồng và thị trường nhiều hơn là sợ bản thân chính cái thất bại ấy.
Hình ảnh minh họa cho Google đã bị tụt hậu trong cuộc đua AI vì đấu đá nội bộ. Ảnh: Tư liệu
Đương nhiên vấn đề văn hóa doanh nghiệp và kết cấu tập đoàn cũng lại là một yếu tố khác. Những giám đốc đã và đang làm việc ở Google đều mô tả tập đoàn Alphabet giống như một loạt những vương quốc nằm trong cùng một vùng đất. Mỗi sản phẩm lại có một giám đốc sản phẩm riêng. Nhân sự thì được khuyến khích chỉ tạo ra những thay đổi nhỏ để tối ưu cho sản phẩm, thay vì nghĩ ra những đột phá như nhiều năm về trước. Rồi chính bản thân những quyết định liên quan tới cách ứng dụng AI tạo nội dung cũng bị dàn trải trên nhiều nhóm phát triển sản phẩm tìm kiếm và sản phẩm thông tin: Từ nhóm nền tảng điện toán, bao gồm cả nhóm nghiên cứu Android và trình duyệt Chrome, cho tới điện toán đám mây, bao gồm những nhóm phát triển Gmail và những ứng dụng công việc, và thậm chí là cả YouTube. Không ai chịu ai cả.
Sundar Pichai: Giám đốc sản phẩm AI chứ không phải CEO
Đó là những gì nhân sự Google nhận thấy, sau khi ông Pichai phải đích thân quản lý từng quyết định liên quan tới sản phẩm AI tạo nội dung. Lo ngại ở đây là, cách quản trị và dẫn dắt nhân viên có phần hiền lành của ông Pichai sẽ không phù hợp với Google, giữa lúc họ rất cần những thay đổi toàn diện, nhanh và mạnh để rút gọn khoảng cách giữa họ với Microsoft và OpenAI. Một lo ngại nữa, đó là quá tập trung vào mảng AI có thể sẽ khiến ông Pichai lơ là trách nhiệm của bản thân với cương vị giám đốc điều hành cả tập đoàn Alphabet.
Hình ảnh minh họa cho Google đã bị tụt hậu trong cuộc đua AI vì đấu đá nội bộ. Ảnh: Tư liệu
Tháng 4 năm ngoái, một quyết định lớn được ông Pichai đưa ra, đó là sáp nhập DeepMind, trụ sở tại London với Google Brain, trụ sở tại California hồi tháng 4 năm ngoái. Ngài Demis Hassabis, đồng sáng lập DeepMind được đưa lên làm giám đốc quản lý cả hai, đổi tên thành Google DeepMind. Ấy vậy nhưng nội bộ Google cũng có những người không vừa lòng. Đó là những người làm sản phẩm. Họ cho rằng nên tập trung cho mảng phát triển sản phẩm thay vì mảng nghiên cứu, và Google nên nhanh chóng tung ra những giải pháp AI thương mại vào những dịch vụ trực tuyến có sẵn của họ. Ngay cả khi về chung một mái nhà, DeepMind và Brain vẫn có dấu hiệu không vừa lòng nhau. Họ bị chia đôi thành hai mảng, một nửa chỉ nghiên cứu, nửa còn lại chỉ tập trung phát triển sản phẩm Gemini. Những nhà nghiên cứu AI gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn lực sức mạnh điện toán để làm việc, dẫn tới việc những cơ hội đột phá sáng tạo bị bỏ phí.
Con gà đẻ trứng vàng vẫn bị đe dọa
Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.
