Google Fabricius – “Google Translate” phiên bản chữ tượng hình Ai Cập

Google đã vừa phát hành một công cụ có tên Fabricius để giải mã chữ tượng hình Ai Cập cổ đại và ngược lại, bạn có thể dịch ngôn ngữ của mình sang tiếng tượng hình Ai Cập và chia sẻ trên các mạng xã hội. Công cụ này dùng công nghệ máy học (Machine Learning) và nó mang lại một giải pháp nhanh, chính xác và vui để học, nghiên cứu hay chỉ đơn giản là chơi với chữ tượng hình Ai Cập. Nó được xem là Cyber Rosetta Stone!
Hình ảnh minh họa cho Google Fabricius – “Google Translate” phiên bản chữ tượng hình Ai Cập. Ảnh: Tư liệu
Chữ tượng hình là một hệ thống biểu tượng tượng trưng cho một hệ thống chữ viết và mỗi ký tự tượng hình hoặc cụm ký tự có thể thể hiện ý nghĩa riêng biệt, thể hiện một từ cái hay một âm. Nguồn gốc của chữ tượng hình Ai Cập cổ vẫn chưa rõ, nó được cho là xuất hiện từ thời tiền triều đại, khoảng trước năm 2925 trước Công Nguyên. Thời kỳ này có sự giao tiếp giữa AI Cập và Mesopotamia và chữ tượng hình Ai Cập được cho là một kiểu chữ viết vay mượn từ người Sumer hay ngôn ngữ Sumerian (Sumer là một nền văn minh cổ đại ở nam Lưỡng Hà, giờ là Iraq)
Hình ảnh minh họa cho Google Fabricius – “Google Translate” phiên bản chữ tượng hình Ai Cập. Ảnh: Tư liệu
Google phát hành công cụ Fabricius trùng hợp với thời điểm tháng 7 năm 1799 khi các binh sĩ Pháp đóng tại thị trấn Rosetta phát hiện ra Rosetta Stone ở vị trí cách thành phố Alexandria 35 dặm về phía đông. Rosetta Stone là một tấm bia đá được khắc đầy những ký tự tượng hình cổ đại, nội dung là 3 phiên bản của một sắc lệnh được ban hành tại thủ đô Memphis, Ai Cập vào năm 196 trước Công Nguyên, triều đại vua Ptolemy V Epiphanes. Tấm bia chia làm 3 phần, 2 phần trên và giữa được viết bằng chữ tượng hình Ai Cập và ký tự demotic trong khi phần dưới là tiếng Hy Lạp cổ. Các học giả đã đọc và hiểu được tiếng Hy Lạp cổ và nhờ đó Rosetta Stone trở thành chìa khóa mang tính cách mạng để giải mã chữ tượng hình Ai Cập.
Hình ảnh minh họa cho Google Fabricius – “Google Translate” phiên bản chữ tượng hình Ai Cập. Ảnh: Tư liệu
Có 3 chế độ gồm Learn, Play và Work trong đó: Play giống như một cửa sổ chat, bạn gởi thông điệp bằng tiếng Anh và công cụ sẽ tự động chuyển thành tiếng tượng hình. Với kết quả hiển thị thì bạn có thể chia sẻ lên mạng xã hội, trước mắt mình chỉ mới thấy Fabricius hỗ trợ tiếng Anh. Ở chế độ Learn thì bạn sẽ tải lên một hình ảnh có ký tự tượng hình và công cụ sẽ tự động so sánh hình thù ký tự với cơ sở dữ liệu để trả lại câu trả lời. Ở chế độ Work thì nó sẽ cung cấp một ứng dụng cài vào máy tính để hỗ trợ cho các học giả, sinh viên hay nhà nghiên cứu thực hiện các dự án về chữ tượng hình. Chance Coughenour – quản lý chương trình tại Google Arts & Culture cho biết cho đến thời điểm hiện tại thì các nhà Ai Cập học vẫn phải tự đào xới hàng ngàn cuốn sách để dịch và giải mã ngôn ngữ tượng hình Ai Cập cổ. Fabricius là công cụ dịch thuật kỹ thuật số đầu tiên hướng đến mục đích nghiên cứu các ngôn ngữ cổ đại. Ông cũng cho biết cách đơn giản nhất để hiểu chữ tượng hình đó là tưởng tượng nó giống như một dạng emoji của người Ai Cập cổ. Tuy nhiên: Phong cách giao tiếp cổ xưa của người Ai Cập gần như đối nghịch với chuỗi biểu tượng cảm xúc mà chúng ta hay dùng. Biểu tượng cảm xúc (emoji) thể hiện ý nghĩa rất trực quan như vui, buồn, bối rối … nhưng chữ tượng hình cổ đại truyền tải rất nhiều khái niệm, suy nghĩ, ý tưởng và âm thanh. Ý nghĩa của một biểu tượng lại thay đổi khi nó được giải thích trong một ngữ cảnh với các biểu tượng khác xung quanh nó. Theo: Ancient-Origins; Google Arts & Culture
Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.
