18 tháng 11, 2026
Phần mềm

Đĩa trời Nebra, bản đồ thiên văn cổ nhất của nhân loại

Home›Phần mềm›Đĩa trời Nebra, bản đồ thiên văn cổ nhất của nhân loại

Có niên đại ít nhất là 3.600 năm, đĩa trời Nebra (Nebra Sky Disk) được xem là bản đồ sao thiên văn lâu đời nhất về các hiện tượng của vũ trụ. Theo đó, chiếc đĩa này là hình ảnh mô tả bầu trời đêm lâu đời nhất do con người tạo ra, đĩa Nebra được dùng để đo góc của Mặt Trời tại các điểm cực. Một số giả thuyết cho rằng dường như người Châu Âu cổ đại đã cố tình chôn cất nó từ hàng nghìn năm về trước. Vào thời điểm đó, họ đã sử dụng chiếc bản đồ này được khoảng 200 năm và thậm chí đã thực hiện một số thay đổi để ẩn đi một số ngôi sao và thêm vào các biểu tượng để phù hợp hơn với các tháng nhuận. Đến năm 1999, chiếc đĩa này đã bị một nhóm săn tìm cổ vật đào được ở gần khu rừng Nebra, miền đông nước Đức. Khu rừng này chứa rất nhiều cổ vật quý giá bởi nó từng là khu định cư lâu đời nhất của người Châu Âu trong quá khứ. Khi đó, đĩa Nebra được tìm thấy cùng với 2 chiếc rìu, 2 thanh kiếm và một cái đục,… Nhưng đó không phải là một khám phá khảo cổ như thông thường bởi nhóm người tìm thấy nó là một nhóm trộm cổ vật.

Đĩa trời Nebra, bản đồ thiên văn cổ nhất của nhân loại - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Đĩa trời Nebra, bản đồ thiên văn cổ nhất của nhân loại. Ảnh: Tư liệu

Do đó, các chuyên gia đã không thể phân tích chiếc đĩa Nebra ngay khi nó được đào lên, điều này đã làm nó trở thành một trong những bí ẩn khảo cổ lớn nhất Châu Âu vào thời điểm đó. Bên cạnh đó, việc khai quật thô sơ và thiếu kiến thức của nhóm săn cổ vật đã làm hỏng vành ngoài của chiếc đĩa và khiến một mảnh của vòng cung bằng vàng cùng một trong những ngôi sao bị mất. Tuy hư hỏng nhưng chiếc đĩa Nebra vẫn bị bán cho một tên buôn cổ vật bất hợp pháp ở Thuỵ Sĩ. Phải đến năm 2002, các chuyên gia mới có thể tìm thấy nó.

Đĩa trời Nebra, bản đồ thiên văn cổ nhất của nhân loại - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Đĩa trời Nebra, bản đồ thiên văn cổ nhất của nhân loại. Ảnh: Tư liệu

Đĩa trời Nebra, bản đồ thiên văn cổ nhất của nhân loại - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Đĩa trời Nebra, bản đồ thiên văn cổ nhất của nhân loại. Ảnh: Tư liệu

Đĩa trời Nebra được làm bằng đồng với đường kính khoảng 30cm, nặng 2,2 kg và có phủ lớp gỉ màu xanh lam, xanh lá cây. Trên đĩa còn được khảm các biểu tượng bằng vàng mô tả hình ảnh Mặt Trăng lưỡi liềm, Mặt Trời hoặc một Mặt Trăng tròn và 32 ngôi sao (các vì sao còn tạo thành cụm 7 được cho là đại diện của sao Pleiades). Hai vòng cung bằng vàng được thêm vào sau ở 2 bên chiếc đĩa với độ mở góc 82 độ thể hiện chính xác vị trí của Mặt Trời vào mùa hè và mùa đông tại vĩ tuyến Mittelberg (51 ° N). Trong khi một vòng cung nhỏ hơn nằm ở phía dưới lại đại diện cho một chiếc thuyền mặt trời với nhiều mái chèo. Có khoảng 40 lỗ nhỏ với đường kính khoảng 3mm được đục xung quanh viền đĩa, giúp người dùng có thể dễ dàng gắn nó vào một mảnh vải và mang ra ngoài. Mỗi biểu tượng trên đĩa đều là một phần trong tín ngưỡng của người Châu Âu xưa. Trong đó, Mặt Trời được người dân tôn thờ như điềm báo cho sự sống khắp Châu Âu; Mặt Trăng thì được dùng như một biểu tượng đánh dấu thời gian trôi qua. Còn thuyền Mặt Trời thì chỉ quan niệm thần thoại của người Châu Âu rằng ban đêm, Mặt Trời sẽ được đưa đi bằng một con thuyền.

Đĩa trời Nebra, bản đồ thiên văn cổ nhất của nhân loại - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Đĩa trời Nebra, bản đồ thiên văn cổ nhất của nhân loại. Ảnh: Tư liệu

Hầu hết các nhà nghiên cứu đều cho rằng người Châu Âu xưa đã dùng nó như một chiếc đồng hồ thiên văn để giúp họ đánh giá thời điểm thích hợp (đông hay hè) để bắt đầu trồng trọt hay thu hoạch mùa màng. Theo đó, cụm sao Pleiades là dấu hiệu chỉ dẫn cho nông dân vùng Lưỡng Hà và Hy Lạp cổ đại, nó xuất hiện vào tháng 3 và biến mất vào tháng 10. Do đó, nông dân khu vực thường dựa vào đó để tiến hành trồng trọt, chăn nuôi. Các học giả cổ đại đã lập ra bản đồ các vì sao trong hàng nghìn năm biển hiện qua các tổ hợp công trình thiên văn như vòng tròn Goseck và Stonehenge. Điều này đã cho thấy con người từ xưa đã biết đến các vì sao và các sự kiện thiên văn cơ bản như nhật thực, nguyệt thực. Nhưng theo những phát hiện trước kia, hình ảnh về một chòm sao thực tế chỉ được ghi nhận sớm nhất vào năm 1400 TCN ở Ai Cập cho đến khi đĩa trời Nebra được phát hiện.

Đĩa trời Nebra, bản đồ thiên văn cổ nhất của nhân loại - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Đĩa trời Nebra, bản đồ thiên văn cổ nhất của nhân loại. Ảnh: Tư liệu

Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.