19 tháng 11, 2026
Phần mềm

Internet, từ hai chữ LO năm 1969 đến lúc Web mở cho cả thế giới

Home›Phần mềm›Internet, từ hai chữ LO năm 1969 đến lúc Web mở cho cả thế giới

Khoảng 22h30 ngày 29/10/1969, tại Đại học California, Los Angeles (UCLA), một sinh viên gõ lệnh đăng nhập vào máy tính ở Viện Nghiên cứu Stanford (SRI), cách đó khoảng 500 km. Hệ thống sập sau đúng hai chữ cái. Hai chữ “LO” đó trở thành thông điệp đầu tiên đi qua ARPANET, mạng máy tính tiền thân của internet.

Internet, từ hai chữ LO năm 1969 đến lúc Web mở cho cả thế giới - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Internet, từ hai chữ LO năm 1969 đến lúc Web mở cho cả thế giới. Ảnh: Tư liệu

Bản phác thảo mạng ARPANET tháng 12/1969 với bốn nút mạng đầu tiên. Ảnh: DARPA / Wikimedia Commons (Public domain)

Đêm 29/10/1969: thông điệp đầu tiên chỉ có hai chữ

Theo trang lưu trữ của giáo sư Leonard Kleinrock ở UCLA, người gõ lệnh là Charley Kline, còn người nhận ở đầu SRI là Bill Duvall. Kế hoạch là gõ “LOGIN” để đăng nhập từ xa. Chữ “L” qua được, chữ “O” qua được, đến chữ “G” thì máy bên SRI sập. Khoảng một giờ sau, lỗi được sửa và lệnh đăng nhập đầy đủ mới chạy thành công. Câu chuyện “LO” vì thế không phải một thông điệp có chủ ý, mà là một sự cố kỹ thuật trở thành giai thoại.

Bốn nút mạng và một ngôn ngữ chung

Máy chuyển tiếp gói tin đầu tiên, gọi là Interface Message Processor (IMP), được đặt tại UCLA vào tháng 9/1969. Đến cuối năm 1969, ARPANET nối bốn máy chủ: UCLA, SRI, Đại học California tại Santa Barbara và Đại học Utah. IMP có thể xem là tổ tiên của router ngày nay.

Internet, từ hai chữ LO năm 1969 đến lúc Web mở cho cả thế giới - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Internet, từ hai chữ LO năm 1969 đến lúc Web mở cho cả thế giới. Ảnh: Tư liệu

Các mốc chính từ ARPANET đến Web. Ảnh: Sharevina (số liệu UCLA, Internet Society, CERN) Vấn đề tiếp theo là làm sao để các mạng khác nhau nói chuyện với nhau. Vint Cerf và Robert Kahn thiết kế bộ giao thức TCP/IP, thứ tiếng chung để mọi mạng hiểu nhau. Ngày 1/1/1983, ARPANET chuyển hẳn từ giao thức cũ NCP sang TCP/IP. Bản thân ARPANET ngừng hoạt động năm 1990, khi các mạng mới đã thay thế được nó.

Web ra đời ở CERN

Internet là đường truyền, còn World Wide Web là một dịch vụ chạy trên đường truyền đó. Tháng 3/1989, Tim Berners-Lee, khi đó làm việc tại CERN ở Geneva, viết bản đề xuất “Information Management: A Proposal”: các tài liệu nối với nhau bằng liên kết, mở được chỉ bằng một cú nhấp. Đến cuối năm 1990, theo CERN, ông đã có trình duyệt, máy chủ web và trang web đầu tiên chạy trên địa chỉ info.cern.ch, nhưng lúc đầu chỉ người trong CERN dùng. Ngày 6/8/1991, Berners-Lee đăng thông tin về dự án lên các nhóm thảo luận trên mạng, giới thiệu Web ra bên ngoài. Ngày 30/4/1993, CERN công bố cho mọi người dùng phần mềm Web miễn phí, không thu phí bản quyền.

Internet, từ hai chữ LO năm 1969 đến lúc Web mở cho cả thế giới - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Internet, từ hai chữ LO năm 1969 đến lúc Web mở cho cả thế giới. Ảnh: Tư liệu

Chiếc máy NeXT mà Tim Berners-Lee dùng làm máy chủ web đầu tiên ở CERN, với dòng chữ dặn không được tắt máy. Ảnh: Coolcaesar / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Internet khác Web ở điểm nào

Nhiều người dùng hai từ này thay cho nhau, nhưng chúng không phải một. Internet là mạng của các mạng: cáp quang, vệ tinh, router và bộ giao thức TCP/IP. Web chỉ là một dịch vụ chạy trên internet, bên cạnh email, truyền file, gọi video và nhiều dịch vụ khác. Internet có từ năm 1969 với hai chữ “LO”, còn Web đến hơn 20 năm sau mới mở ra cho công chúng. Không có Web, internet vẫn tồn tại, nhưng chính trình duyệt và đường link đã biến internet từ công cụ của giới nghiên cứu thành thứ ai cũng dùng mỗi ngày.

Internet, từ hai chữ LO năm 1969 đến lúc Web mở cho cả thế giới - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Internet, từ hai chữ LO năm 1969 đến lúc Web mở cho cả thế giới. Ảnh: Tư liệu

Tấm biển kỷ niệm ARPANET tại UCLA, nơi thông điệp đầu tiên được gửi đi. Ảnh: AdamAKR5 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0) Từ một lệnh đăng nhập sập giữa chừng đến mạng lưới nối hàng tỉ người, internet không lớn lên nhờ một phát minh duy nhất, mà nhờ từng lớp chồng lên nhau: gói tin, TCP/IP, rồi Web. Bạn còn nhớ lần đầu mình lên mạng là khi nào, bằng máy gì không?

Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.