19 tháng 11, 2026
Phần mềm

Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh

Home›Phần mềm›Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh

GIẢI PHÁP CHỐNG NGẬP CHO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phố HCM ngập do 2 nguyên nhân chủ yếu là: Triều cường và Mưa lớn. 1. Yếu tố triều cường gây ngập úng

a. Thành phố này dốc đều từ tây sang đông bắc xuống nam các kênh rạch sông chảy theo hướng này điển hình như sông Đồng Nai, Sông Sài Gòn, cách kênh rạch đan xen chằng chịt giúp cho thành phố tiêu thoát nước được dễ dàng hơn. Tuy nhiên đấy là trong điều kiện sinh hoạt bình thường của người dân thành phố khi điều kiện tự nhiên ủng hộ. Nhưng khi thời tiết xấu hay thủy triều dâng thì chính hệ thống này làm cho thành phố ngập lụt nghiêm trọng hơn mức bình thường. Cụ thể nếu triều cường cao >1,5m thì những điểm thành phố có độ cao trung bình dưới 1m thì ngay lập tức bị ngập sâu không thể đi lại được ví dụ như Bình Chánh, Đông Hóc Môn, Nam Củ Chi, Thủ Đức và toàn bộ huyện Nhà Bè với độ cao trung bình 1 m nhiều điểm còn thấp tới 0.5m thì kể cả ôtô cũng không thể đi lại được. Nếu triều cường lên chưa cần mưa thành phố đã thành sông. Các kênh rạch trong điều kiện bình thường thì tiêu úng nước sinh hoạt giờ lại dẫn nước triều gây ngập cả thành phố. Giải pháp duy nhất cho vấn đề triều cường của thành phố là các tuyến đường chạy dọc bờ kênh bờ sông chính chúng là tuyến đê bao ngăn nước triều hiệu quả đảm bảo an toàn cho thành phố. Các tuyến đê bắt buộc phải xây cao bao gồm: Sông Đồng Nai, Sông Sài Gòn, Sông tắc, Sông Vàm Thuận, Cần Giuộc. ( Ở đây đê sông sài gòn phải được ưu tiên hàng đầu vì lưu vực của nó chiếm gần hết thành phố) Các kênh dẫn vào hệ thống sông này cần khơi thông thoáng đảm bảo lưu lượng chảy tốt mặt khác cần xây dựng hệ thống bơm và cửa chặn nước triều. Ngăn nước triều tràn vào thành phố qua hệ kênh này trên con sông này. Còn với thiết kế của thành phố hiện tại nếu nước triều dâng lên thì … cá bơi trên đường đê. Thế thì các đường trong thành phố đi thế nào được. Với những con sông lớn cực lớn ở miền bắc như sông đà, sông hồng nếu không có tuyến đê cao thì Việt Trì, Vĩnh Phúc, Hà Nội và các tỉnh phía dưới chìm nghỉm từ lâu rồi. Các con sông này chảy siết khi có lũ thì ào ào như thác nước đê cao 5m thậm chí có chỗ lên tới 10m ngăn sông bằng đê ấy mới khó chứ đê của sông Sài Gòn độ cao 2-3m với lưu lượng vài chục m3 thì quá đơn giản.

Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Tư liệu

Ở đây tôi nhắc tới một yếu tố đó là bơm nước. Công suất bơm nước là. Nếu V năng lực bơm của hệ thống, V1 là lưu lượng max của dòng kênh từng ghi nhận trong các trận lụt lịch sử, V2 lưu lượng nước chảy ngược dò ngược vào lưu vực kênh, sông khi có nước triều dâng. thì V ≥ V1+V2. Bơm tiêu được đặt ở đâu. Một là các của con kênh nối với các sông trục của thành phố, hai là đặt ở đường trục gom nước chính của các tuyến đường dưới chân đê ở phía đông đông nam và phí nam nơi thấp nhất trong một khu có đê bảo vệ bao quanh nó một mặt đảm bảo nước triều không bao giờ ngấm qua đê bao vào thành phố, mặt khác tiêu úng cho các tuyến phố khi có mưa to.

Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Tư liệu

Một trong vấn đề rất đáng lo ngại đó là tình trạng vứt rác bừa bãi của người dân có thể gây tắc ngẽn hệ thống cống rãnh, thậm chí làm cho hệ thống bơm trạm này không thể hoạt động khi cần. Sự lấn chiếm đất đai làm chết những con kênh. Điều này liên quan tới vấn đề pháp lý và vấn đề đạo đức của người dân cũng như chính quyền. Có chăng nên ban hành quy định mới đặc thù riêng cho các thành phố lớn về các hành vi vứt rác bừa bãi lấn chiếm kênh rạch cho thành phố. 2. Yếu tố mưa gây ngập úng

Địa hình thành phố cũng là vấn đề cần quan tâm với phương pháp quy hoạch. Thành phố có tốc độ đô thị hóa quá nhanh khiến cho mặt đất toàn bê tông, dân số mật độ lớn dẫn tới hệ quả chủ yếu gây ra vấn đề ngập nước: Một là: Bê tông hóa làm cho nước không còn diện tích ngấm: Ai cũng biết nước mưa khi xuống mặt đất thì 1 phần bốc hơi một phần được mặt đất khô hấp thụ ngấm xuống lòng đất tạo ra mạch nước ngầm. Khi bê tông hóa toàn thành phố thì nước sẽ dồn từ cao xuống thấp vô hình trung trong các tuyến đê bao thủy triều sẽ dẫn tới tình trạng nước chảy dồn về các nơi thấp hậu quả càng đô thị hóa thì phía đông và phía nam càng ngập nặng hơn hệ thống cống tiêu không đáp ứng được nên nó càng khiến tình trạng thêm tệ hại. Nếu mưa lớn kết hợp với triều cường kép dâng cao thì đó là thảm họa. Hai là bê tông hóa làm mất đi nguồn nước ngầm vốn được người dân sử dụng khai thác một cách vô tội vạ dẫn tới lún nền đất trong tương lai, ở thành phố chưa xuất hiện những hố tử thần sau cơn bão như ở Mỹ nhưng trong tương lai không xa với kiểu sử dụng tài nguyên nước như hiện nay thì xảy ra hay không không ai dám chắc chắn. Và có một điều chắc chắn thành phố sẽ lún dần. Nước biển thì ngày càng cao thành phố thì ngày thấp xuống sao bảo nó không lún chứ. Thêm một vấn đề nữa, vì sự hút nước vô tội vạ của người dân nước sông nước kênh thì ô nhiễm nghiêm trọng một số dòng kênh thì được coi như là sông chết trong tương lai nguồn nước ngầm sẽ không thể sử dụng được đòi hỏi một giải pháp bù nước cho mạch nước ngầm trong thành phố. Giảm phèn mặn giảm ô nhiễm từ các con sông.

Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Tư liệu

Giải pháp thứ 2 các hố nước trên vỉa hè. Vỉa hè là nơi đi bộ hoặc các xe thô sơ hoặc giành riêng cho người đi bộ chịu tải trọng không thường xuyên hoặc nhẹ hơn lòng đường nhiều, dưới vỉa hè ta tạo ra các hố nước dưới lòng vỉa hè khi trời mưa nước đầy rãnh không kịp tiêu, nước sẽ qua các ống dẫn tràn ngập trong các hố nước đó. Hố nước này không được lát đáy hoặc cố tình làm thủng nên khi mưa kết thúc nước từ từ ngấm dưới lòng đất tạo ra một lượng nước ngầm cho thành phố. Nó cũng là giúp điều hòa lượng nước chảy trong các rãnh nước của thành phố mỗi khi trời mưa lớn.

Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Tư liệu

Việc cố tình làm thủng các hố tiêu là việc cực kỳ quan trọng. Nước khi đổ đầy một mặt ngấm xuống lòng đất một mặt được tích trữ trong lòng hố nước, lượng nước tiêu úng luôn luôn lớn hơn thể tích của hố nhiều lần. Ở nông thôn những hố nước nhỏ đảm bảo tiêu nước thải sinh hoạt lâu dài. Thực nghiệm cho thấy các hố nước thủng luôn chứa được thể tích gấp đôi nó trong một giờ. Vậy nếu hệ thống cống thoát nước cũng được làm thủng thì sao ?? Tuy nhiên với giải pháp trên cá nhân tôi thấy vẫn chưa thể giải quyết triệt để vấn đề ngập lụt có 2 nguyên nhân. Vì thành phố có địa hình thấp nó chỉ cao hơn mặt nước biển 0.5m- 2m dẫn tới năng lực chảy trên các cống tiêu rất chậm chạp, vấn đề nữa là thành phố dốc đều thoải từ tây sang đông từ bắc xuống nam sẽ khiến cho các hệ thống tiêu nước bị quá tải ở khu vực đông nam theo nguyên tắc lưu vực. Vì thế ta cần thêm một giải pháp nữa. Đó là nguyên tắc trung bình trung. Tôi bắt đầu ý tưởng ấy khi ngắm những cung ruộng bậc thang tuyệt đẹp ở cánh đồng miền trung du bắc bộ chúng ta có thể gặp ở bất kể đâu miễn nơi ấy có độ cao chênh lệch khiến việc tưới tiêu cho đồng ruộng trở nên khó khăn đầu cao thì lúa không có nước đầu thấp lúa bị ngập sâu và họ chia nhỏ độ cao tạo ra các con ruộng bậc thang để đầu cao hơn không quá cao, đầu thấp hơn không quá thấp.

Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Tư liệu

Nước được giàn đều trên mỗi ô ruộng. Nếu thành phố xảy ra mưa to mưa cực to 200mm thậm chí 300mm thì nước sẽ dồn từ khu vực cao của thành phố về khu vực trũng dẫn đến khu vực trũng thì ngập sâu khu vực cao thì vẫn khô ráo. Giải pháp ở đây là chi nhỏ thành phố thành các ô các ô này được bao quanh bởi các tuyến đường như vậy các ô đất coi như là các con ruộng các tuyến đường coi như cái bờ ruộng. Hệ thống ô trong thành phố tạo ra vô số các bậc thang trong thành phố. khi xảy ra mưa lớn nước dồn xuống các cống, khi gần đầy các cống thì dồn vào các hố tiêu, khi tất cả đều đầy thì dâng lên một chút rồi sau đó mới tràn trên bề mặt. Mỗi bậc thang trong thành phố chịu ngập một lượng nhỏ khoảng 30-40mm (3cm-4cm chưa ngập cái lốp xe) tính vào diện tích của thành phố khối lượng nước ấy thật khổng lồ. Với 3 phương pháp trên cộng với năng lực hệ thống thoát nước hiện tại tôi tin hệ thống thoát nước thành phố đủ khả năng chống chịu những trận mưa lớn. Cũng theo nguyên tắc trung bình và nguyên tắc lưu vực thành phố cũng cần phải nghiên cứu xây dựng hệ thống thoát nước lớn dần về phía nam và phía đông. Các trạm bơm cũng cần đảm bảo bơm khi xuất hiện triều cường + mưa lớn nếu không theo nguyên tắc trên ngay cả khi thành phố đầu tư hàng tỷ USD thì chúng ta vẫn không thể có được một hệ thống chống ngập hiệu quả được. Ngoài yếu tố đầu tư xây dựng yếu tố con người cũng vô cùng quan trọng ý thức người dân chúng ta thật kém đã đến lúc phải mạnh tay hơn với những người ưa lấn chiếm ưa vứt rác bừa bãi, xây dựng công trình đổ thải bừa bãi thành phố cần có một biện pháp mạnh hơn để xây dựng cho người dân hai từ ý thức, họ cố tình chứ không phải vô tình vứt rác vô tình lấn chiếm đất đai đâu. Chính quyền nên cứng rắn hơn nữa trong công tác quản lý đất đai, môi trường. Các thành phố lớn ở nước ta thực sự bẩn, thật sự lộn xộn. Với trình độ của thành phố thì không có cái truyện người dân không nhận thức được chẳng lẽ họ kém hơn cả mấy bà làm nông sao? Không họ nhận thức được việc họ làm nhưng họ vẫn làm vậy vì họ tiện vì họ có cái lợi trước mắt và vì chẳng ai thèm ngăn họ. Xin hỏi ở Việt Nam ta có bao nhiêu người bị phạt vì tội vứt rác.

Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lối đi nào cho hệ thống chống ngập thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Tư liệu

Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.