Lý do bê tông của các công trình ở La Mã tới 2000 năm mà vẫn vững chãi đến thế

Điện Pantheon, Đấu trường Colosseum hay các thành phố cổ ở Roma, đây đều là những công trình đặc sắc của người La Mã. Điều đặc biệt nhiều công trình của đế chế này đã tồn tại được hàng trăm hay thậm chí hàng ngàn năm nhưng vẫn thể hiện được sự bền bỉ và vững chãi cho tới ngày nay. Lấy ví dụ, đấu trường Colosseum được xây dựng vào khoảng những năm 70-80 sau Công Nguyên, tức là tới giờ đã được gần 2000 năm tuổi. Vậy điều gì đã khiến những công trình, thành cổ ở Ý có thể bền bỉ đến như thế?
Theo một nghiên cứu trên tạp chí Science Advances, kỹ thuật trộn bê tông của người La Mã cổ đại đã bằng một cách nào đó, vô tình tạo ra các mảnh khoáng nhỏ xuất hiện khắp bên trong loại vật liệu xây dựng này. Thú vị là, những mảnh khoáng này trước đây được xem là khuyết điểm trong bê tông xây dựng vì chỉ khỉ quá trình trộn bê tông không đủ chuẩn thì mới xuất hiện các mảnh khoáng này.. Nhưng các nhà khoa học mới đây đã khẳng định rằng chúng chính là thành phần bí mật làm cho các cấu trúc La Mã trở nên vững chắc, thậm chí là giúp chúng… tự sửa chữa theo thời gian. Ngoài việc giải quyết một bí ẩn kiến trúc cổ đại, các tác giả trong bài nghiên cứu trên cho biết họ hi vọng công trình của họ có thể đóng góp trực tiếp vào việc phát triển các loại bê tông vững chắc hơn, bền vững hơn trong tương lai, giúp giảm thiểu tác động của vật liệu này đối với khí hậu chung của chúng ta.
Hình ảnh minh họa cho Lý do bê tông của các công trình ở La Mã tới 2000 năm mà vẫn vững chãi đến thế. Ảnh: Tư liệu
Hình ảnh minh họa cho Lý do bê tông của các công trình ở La Mã tới 2000 năm mà vẫn vững chãi đến thế. Ảnh: Tư liệu
Ở bản chất, bê tông được tạo ra từ sự kết hợp giữa các loại vật chất chứa canxi gọi là vôi và nước, cùng với một loạt các hạt được nghiền nhỏ và to như tro núi lửa và đá vụn. Các nhà khoa học cho rằng người La Mã cổ đại đã thêm vôi tôi, một loại vôi đã pha với nước để tạo ra một hỗn hợp ướt và dẻo, vào bê tông của họ. Nhưng tác giả của nghiên cứu cho biết thành phần này không thể giải thích việc tạo ra những hạt vôi, một đặc điểm đặc trưng hoàn toàn của kiến trúc cổ đại. Thay vào đó, sau khi nghiên cứu các mẫu bê tông 2.000 năm tuổi tại di chỉ khảo cổ học ở Italia Privernum, các tác giả nghiên cứu đề xuất rằng người La Mã đã thêm vôi sống, một loại vôi nguyên chất không có nước, gây ra sự hình thành của các hạt vôi trong bê tông. Và chính những hạt vôi này khiến cho bê tông trở nên ổn định, cung cấp cho vật liệu khả năng tự động sửa chữa và tăng cường. Thực tế thì, các tác giả nghiên cứu nói rằng khi nứt gãy xảy ra trong bê tông cổ đại, chúng tập trung vào các hạt canxi, mà thường bị nứt vỡ do cấu trúc thiếu chắc chắn. Nhưng việc nứt này sẽ không diễn ra mãi mãi. Thay vào đó, khi nước thấm vào những vết nứt này, canxi nứt sau đó chuyển thành một dung dịch chứa canxi bão hòa, tự đông đặc và lấp đầy những khe nứt, ngăn chúng lan rộng hơn nữa. Cuối cùng, để chứng minh lý thuyết rằng sức mạnh của các cấu trúc La Mã bắt nguồn từ những hạt vôi này, các tác giả đã tạo ra và làm nứt các mẫu bê tông có và không có vôi sống và đổ nước qua các vết nứt. Trong vòng hai tuần, những vết yếu trong bê tông vôi sống đã được lấp đầy hoàn toàn, trong khi những vết yếu trong bê tông không có vôi sống không thể. Các tác giả xem phát hiện này như “mở đường cho việc phát triển các công thức bê tông bền vững, bền chắc và bền vững hơn” trong tương lai.
Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.
