18 tháng 11, 2026
Phần mềm

Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến

Home›Phần mềm›Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến

Một lần nữa Hiến pháp lại được Tối cao pháp viện Hoa Kỳ (Supreme Court – còn được gọi là Tòa án tối cao) viện dẫn để khẳng định đạo luật PAFACA bắt buộc ByteDance phải thoái vốn Tiktok Mỹ là hợp hiến. Vậy thì tại sao những lúc có tranh cãi về điều luật nào đó, người Mỹ lại phải viện dẫn Hiến pháp ra để xem xét đạo luật đó đúng hay là sai? Xem lại các bài viết liên quan:

Giải thích từ ngữ:

Hiến Pháp Mỹ được các tổ phụ soạn thảo ngày 17/9/1787, đệ trình ngày 28/9 cùng năm và chính thức được phê chuẩn ngày 21/6/1788. Hiến pháp Mỹ chính thức có hiệu lực từ ngày 4/3/1789.

Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến. Ảnh: Tư liệu

4 trang bản gốc chép tay của Hiến pháp Mỹ vẫn còn được giữ gìn và Hiến pháp Mỹ không thay đổi bất cứ chữ nào cho tới ngày nay.

Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến. Ảnh: Tư liệu

Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến. Ảnh: Tư liệu

9 vị thẩm phán của Tối cao pháp viện, đương nhiệm từ 30/6/2022 tới nay, ngồi giữa là chánh án John Roberts, ông sinh ngày 27/1/1955. Nhiệm kỳ của tất cả các thẩm phán ở tất cả các cấp tòa án của Mỹ là trọn đời, họ sẽ phục vụ tới khi nào không còn đủ sức khỏe nữa thì xin nghỉ hưu. Với Tối cao pháp viện, Tổng thống là người sẽ bổ nhiệm thẩm phán mới khi người cũ về hưu.

Tu chính án – Amendment:

Danh sách 27 Tu chính án của Hiến pháp Hoa Kỳ:

Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến. Ảnh: Tư liệu

Tiktok và Tu chính án số 1 – Quyền tự do ngôn luận của người Mỹ:

Tu chính án số 1 rất ngắn gọn, chỉ vỏn vẹn 3 dòng: Quốc hội không được ban hành luật nào liên quan đến việc thành lập tôn giáo, hoặc cấm việc tự do thực hành tôn giáo; hoặc hạn chế quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí; hoặc quyền của người dân được tụ họp một cách hòa bình và kiến nghị Chính phủ giải quyết những bất bình. Nguyên văn: Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.

Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến. Ảnh: Tư liệu

Khi Tiktok nộp đơn kiện đạo luật PAFACA của tổng thống Joe Biden, họ cho rằng PAFACA vi hiến, cụ thể là vi phạm Tu chính án số 1, quy định quyền tự do ngôn luận của người Mỹ. Đáp lại, Tối cao pháp viện đã tuyên bố PAFACA là hợp hiến, điều này nghĩa là Tiktok sẽ bị cấm hoạt động ở Mỹ nếu không thoái vốn trước ngày 19/1 năm nay. Lấy một ví dụ khác, hồi đầu năm 2024 khi ông Donald Trump còn đang vận động tranh cử tổng thống, nhiều người cho rằng ông sẽ chọn thống đốc Florida là Ron DeSantis làm phó tổng thống. Tuy nhiên điều đó là vi hiến vì Tu chính án 12 (phê chuẩn ngày 15/6/1804) quy định rằng ứng viên tổng thống và phó tổng thống không được cư trú cùng một tiểu bang.

Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến. Ảnh: Tư liệu

Đơn giản vì ông Trump đã “chuyển hộ khẩu” về sinh sống ở dinh thự Mar-a-Lago từ tháng 9/2019, chung tiểu bang Florida với thống đốc DeSantis. Trước năm 2019 ông Trump sinh sống ở New York, nếu vẫn cư trú ở NY (hoặc cứ bất tiểu bang nào trừ Florida ra) thì ông Trump mới được phép chọn ông DeSantis làm phó tướng cho mình.

Vai trò và nhiệm vụ của Tối cao pháp viện – Supreme Court (SCOTUS):

Hiến pháp Mỹ không ghi rõ con số cụ thể Supreme Court cần bao nhiêu thẩm phán, mà con số sẽ do Quốc hội chỉ định. Thay vô đó, Hiến pháp chỉ thừa nhận vị trí người đứng đầu của Supreme Court là Chánh án (Chief Justice), các thẩm phán còn lại gọi là Associate Justices. Hồi xưa lúc mới lập quốc, năm 1789 Supreme Court chỉ có 6 vị, gồm 1 chánh án và 5 thẩm phán. Dần dần khi Mỹ phát triển lên 50 bang như ngày nay, Quốc hội bổ sung thêm số ghế lên 7 vị (năm 1807); 9 vị năm (1837), có lúc lại là 10 vị (1863). Từ năm 1869 tới nay con số được giữ nguyên là 9 vị, sở dĩ số lẻ được ưu tiên để nếu khi có biểu quyết thì không xảy ra tình trạng ý kiến 50/50 bằng nhau. Nhiệm vụ của Tối cao pháp viện là nơi xử Thượng thẩm các vụ án (ở VN gọi là xử Giám đốc thẩm).

Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến. Ảnh: Tư liệu

Ngoài ra, vai trò của SCOTUS là bảo hiến, nghĩa là đảm bảo các sắc lệnh, đạo luật, luật lệ vv khi ban hành phải hợp hiến. Ở vụ Tiktok nêu trên, Tối cao pháp viện đã bác bỏ đơn kiện của Tiktok và tuyên bố đạo luật buộc Tiktok Mỹ phải thoái vốn KHÔNG vi phạm Tu chính án số 1 – quyền tự do ngôn luận của người Mỹ. Như vậy việc SCOTUS tuyên bố đạo luật PAFACA là hợp hiến, mà hiến pháp là điều luật cao nhất, thì khả năng ByteDance phải thoái vốn Tiktok Mỹ trước ngày 19/1/25 nếu không sẽ bị cấm hoạt động ở Mỹ là điều chắc mười mươi rồi. Trưa ngày 20/1 sắp tới tân tổng thống Donald Trump sẽ nhậm chức. Nếu TT Trump muốn bãi bỏ đạo luật PAFACA thì chính quyền của ông phải đệ trình một đạo luật khác, đạo luật đó phải được tối thiểu ½ Lưỡng viện đồng ý, sau đó ông Trump kí duyệt thì mới có hiệu lực.

Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Lý do Mỹ bắt Tiktok thoái vốn thì phải hợp hiến. Ảnh: Tư liệu

Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.