Nghiên cứu mới, Các thủ thuật Marketing truyền thống vô tác dụng trước AI Agent mua sắm

Mình có đọc được một nghiên cứu mới đăng tải trên trang Harvard Business Review khá hay nên muốn dịch và chia sẻ lại với anh em, đó là một nghiên cứu về các thủ thuật marketing truyền thống có thể vô dụng trước AI Agent trong vấn đề mua sắm. Một bộ phận người mua sắm trên các nền tảng thương mại điện tử hiện nay không còn là con người. Đó là các trợ lý AI đang thay mặt người tiêu dùng để nghiên cứu, so sánh và thậm chí là trực tiếp chốt đơn. Thực tế này đang được thúc đẩy mạnh mẽ khi OpenAI tích hợp ChatGPT sâu hơn vào việc khám phá sản phẩm, Google ra mắt giao thức thương mại toàn cầu (UCP) cho phép AI giao dịch chéo giữa các nhà bán lẻ và Amazon cũng cung cấp công cụ để AI của họ mua sắm trên các trang web khác. Trong nhiều thập kỷ, các nhà tiếp thị đã mài giũa những chiến thuật thuyết phục dựa trên tâm lý học hành vi của con người. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng những chiến thuật này không có tác dụng tương tự đối với AI. Thậm chí, một số thủ thuật hoàn toàn vô nghĩa hoặc gây ra tác dụng ngược. Trong một cuộc khảo sát nội bộ với 50 giám đốc thương mại điện tử tại Mỹ và Anh, dù phần lớn nhận thấy sự thay đổi lưu lượng truy cập do AI mang lại, họ vẫn lầm tưởng rằng những yếu tố thu hút con người cũng sẽ ảnh hưởng đến AI.
Cuộc thử nghiệm quy mô lớn và sự thật bất ngờ
Để kiểm chứng, các nhà nghiên cứu đã tạo ra một môi trường mô phỏng cách AI tương tác với các trang sản phẩm thương mại điện tử. Họ đã thử nghiệm trên 4 mô hình AI khác nhau bao gồm GPT-4.1-mini, GPT-5, Gemini 2.5 Pro và Gemini 2.5 Flash Lite. Các mô hình này được yêu cầu lựa chọn sản phẩm trong 4 danh mục quen thuộc là điện thoại, đồng hồ thể thao, máy giặt và tấm lót chuột.
Hình ảnh minh họa cho Nghiên cứu mới, Các thủ thuật Marketing truyền thống vô tác dụng trước AI Agent mua sắm. Ảnh: Tư liệu
Trong hơn 16.000 lượt mua sắm mô phỏng, tám loại nhãn dán khuyến mãi phổ biến nhất đã được đưa vào thử nghiệm, chẳng hạn như cam kết hoàn tiền, đồng hồ đếm ngược, gạch bỏ giá gốc, thông báo khan hiếm hàng hóa, số lượng người đã mua, mã giảm giá, bán theo combo và đánh giá sao. Kết quả thu được vô cùng rõ ràng: Chỉ có điểm đánh giá sao và mức giá là 2 yếu tố duy nhất tác động nhất quán đến quyết định của AI trên mọi mô hình và danh mục sản phẩm, phản ánh đúng cách con người dựa vào tín hiệu chất lượng. Số lượng người đã mua cũng có tác động tốt nhưng vẫn dao động tùy trường hợp. Trái lại, các chiến thuật kinh điển như gạch bỏ giá cũ, đồng hồ đếm ngược hay bán theo combo không tạo ra bất kỳ một quy luật ổn định nào. Trong một số trường hợp, việc bán theo combo thậm chí còn làm giảm tỷ lệ AI chọn mua sản phẩm đó.
Hình ảnh minh họa cho Nghiên cứu mới, Các thủ thuật Marketing truyền thống vô tác dụng trước AI Agent mua sắm. Ảnh: Tư liệu
Tại sao tâm lý học thất bại trước thuật toán?
Các nhãn dán khuyến mãi phát huy tác dụng với con người vì những lý do tâm lý cụ thể. Thông báo sắp hết hàng kích hoạt hội chứng sợ bị bỏ lỡ (FOMO), trong khi giá giảm sâu tạo ra cảm giác món hời. Tuy nhiên, AI không có những cảm xúc này. Việc đưa nhãn dán báo hiệu khan hiếm hàng hóa không hề có tác dụng với một số AI, đặc biệt mô hình GPT-5 còn phản ứng tiêu cực với tín hiệu này ở một vài danh mục sản phẩm. Tương tự, với Gemini 2.5 Pro, khi mức giảm giá được đẩy lên quá cao, hiệu quả thuyết phục của nó lại suy yếu đi thay vì tăng lên.
Hình ảnh minh họa cho Nghiên cứu mới, Các thủ thuật Marketing truyền thống vô tác dụng trước AI Agent mua sắm. Ảnh: Tư liệu
Hình ảnh minh họa cho Nghiên cứu mới, Các thủ thuật Marketing truyền thống vô tác dụng trước AI Agent mua sắm. Ảnh: Tư liệu
Chiến lược thích ứng dành cho các thương hiệu
Từ những phát hiện trên, các doanh nghiệp cần thay đổi chiến lược tiếp thị của mình. Việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải đảm bảo các yếu tố nền tảng thật vững chắc. Trước khi đầu tư vào các chiến thuật phức tạp để thu hút AI, thương hiệu phải có một mức giá cạnh tranh và hồ sơ đánh giá sản phẩm chân thực, chất lượng.
Hình ảnh minh họa cho Nghiên cứu mới, Các thủ thuật Marketing truyền thống vô tác dụng trước AI Agent mua sắm. Ảnh: Tư liệu
Tiếp theo, các nhà tiếp thị cần coi mỗi mô hình AI là một phân khúc khách hàng riêng biệt. Giống như cách phân tích nhân khẩu học của con người, các thương hiệu phải hiểu rõ mô hình AI nào đang mang lại nhiều giao dịch nhất để tối ưu hóa hiển thị cho nền tảng đó. Trong tương lai, các công ty có thể phát triển hệ thống nhận diện AI theo thời gian thực để tự động điều chỉnh cách hiển thị giá bán hay nhãn dán sao cho phù hợp với từng loại AI mua sắm đang truy cập.
Hình ảnh minh họa cho Nghiên cứu mới, Các thủ thuật Marketing truyền thống vô tác dụng trước AI Agent mua sắm. Ảnh: Tư liệu
Hình ảnh minh họa cho Nghiên cứu mới, Các thủ thuật Marketing truyền thống vô tác dụng trước AI Agent mua sắm. Ảnh: Tư liệu
Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.
