Nhiệt độ nung của sắt, thép, nhôm, đồng và các vật liệu phổ biến là bao nhiêu

Trong sản xuất và gia công công nghiệp, nhiệt độ không chỉ đơn giản là “nóng hay lạnh”. Chỉ cần nhiệt độ thay đổi vài chục độ trong một số công đoạn, tính chất của vật liệu cũng có thể thay đổi đáng kể. Kim loại bắt đầu mềm, nhựa biến dạng, thủy tinh chuyển sang trạng thái nhớt, còn các loại gốm sứ phải trải qua quá trình nung ở nhiệt độ rất cao mới đạt được độ cứng và cấu trúc mong muốn. Đó cũng là lý do trong các xưởng cơ khí, luyện kim, đúc, sản xuất gốm sứ hay gia công vật liệu chịu nhiệt, kiểm soát nhiệt độ là một công đoạn rất quan trọng.
Mỗi loại vật liệu chịu được một mức nhiệt khác nhau
Không phải vật liệu nào cũng nóng chảy ở cùng một nhiệt độ. Nhôm nguyên chất có nhiệt độ nóng chảy khoảng 660°C, trong khi đồng khoảng 1.084°C và sắt khoảng 1.538°C. Với thép, nhiệt độ nóng chảy không có một giá trị cố định mà phụ thuộc vào thành phần hợp kim, thường nằm trong khoảng 1.425–1.540°C.
Hình ảnh minh họa cho Nhiệt độ nung của sắt, thép, nhôm, đồng và các vật liệu phổ biến là bao nhiêu. Ảnh: Tư liệu
Điều này giải thích tại sao trong cùng một môi trường nhiệt, một vật liệu có thể đã biến dạng hoặc nóng chảy trong khi vật liệu khác vẫn giữ được trạng thái rắn. Một số mức nhiệt nóng chảy tham khảo của vật liệu thường gặp:
Các con số trên chủ yếu là nhiệt độ nóng chảy hoặc khoảng nhiệt độ chuyển pha, không phải nhiệt độ mà vật liệu bắt buộc phải được nung trong mọi quy trình sản xuất. Thành phần hợp kim, độ tinh khiết và điều kiện gia công có thể làm thay đổi đáng kể nhiệt độ thực tế.
Hình ảnh minh họa cho Nhiệt độ nung của sắt, thép, nhôm, đồng và các vật liệu phổ biến là bao nhiêu. Ảnh: Tư liệu
Vậy làm sao đo nhiệt độ khi vật liệu đang ở hàng trăm hoặc hàng nghìn độ C?
Với những vật thể có nhiệt độ cao, người vận hành khó có thể dùng cảm biến tiếp xúc thông thường để đo trực tiếp. Thay vào đó, nhiệt kế hồng ngoại và pyrometer có thể đo nhiệt độ từ xa bằng cách thu bức xạ nhiệt phát ra từ bề mặt vật thể.
Hình ảnh minh họa cho Nhiệt độ nung của sắt, thép, nhôm, đồng và các vật liệu phổ biến là bao nhiêu. Ảnh: Tư liệu
Ưu điểm rất rõ: người đo không cần chạm vào vật liệu nóng. Điều này đặc biệt hữu ích khi kiểm tra kim loại nóng, lò nung, khuôn, dây chuyền sản xuất hoặc các bề mặt khó tiếp cận. Tuy nhiên, đo nhiệt độ bằng hồng ngoại cũng không đơn giản chỉ là “chĩa máy vào vật nóng rồi đọc số”. Độ phát xạ (emissivity) của bề mặt ảnh hưởng đến kết quả đo, đặc biệt với kim loại có bề mặt bóng, phản xạ hoặc bị oxy hóa. Đây là một trong những yếu tố quan trọng cần lưu ý khi đo nhiệt độ vật liệu bằng phương pháp bức xạ hồng ngoại. Một điều khá thú vị là nhiệt độ nóng chảy không đồng nghĩa với nhiệt độ gia công thực tế. Ví dụ, biết nhôm nóng chảy ở khoảng 660°C không có nghĩa mọi quy trình đúc nhôm đều chỉ cần đặt lò ở đúng 660°C. Tương tự, biết thép nóng chảy ở khoảng 1.500°C cũng không có nghĩa mọi công đoạn gia nhiệt thép đều phải đạt tới mức này.
Hình ảnh minh họa cho Nhiệt độ nung của sắt, thép, nhôm, đồng và các vật liệu phổ biến là bao nhiêu. Ảnh: Tư liệu
Trong thực tế, nhiệt độ cần thiết phụ thuộc vào loại vật liệu, thành phần, quy trình sản xuất, thời gian gia nhiệt và mục đích của từng công đoạn. Vì vậy, bảng nhiệt độ nóng chảy nên được xem như một thông tin tham khảo để hình dung khả năng chịu nhiệt của vật liệu, chứ không nên dùng thay cho thông số công nghệ của từng quy trình. Nếu bạn đang tìm súng đo nhiệt độ hồng ngoại, nhiệt kế công nghiệp, camera nhiệt hoặc thiết bị đo nhiệt độ cao, có nhiều dòng thiết bị phục vụ từ kiểm tra nhiệt độ thông thường đến các ứng dụng công nghiệp. Khi lựa chọn, nên dựa vào dải nhiệt cần đo, khoảng cách đo, kích thước vật thể, độ phát xạ của vật liệu và môi trường sử dụng thay vì chỉ nhìn vào con số nhiệt độ tối đa của máy.
Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.
