Phần lõi trong cùng của Trái Đất có thể đang tạm ngừng quay

Các nhà khoa học vừa mới phát hiện thêm một điều thú vị ở khu vực tâm Trái Đất, vốn dĩ là một nơi bí ẩn trong hành trình khám phá thế giới của con người. Theo một nghiên cứu mới, lõi Trái Đất gần đây có thể đã ngừng quay so với mặt đất, như là một phần của một chu kỳ kéo dài hàng thập kỷ. Trái Đất được hình thành từ lớp vỏ, lớp phủ và lõi bên trong và bên ngoài. Lõi trong cùng cứng nằm khoảng 5.100 km bên dưới lớp vỏ và được ngăn cách với lớp phủ bởi lớp lõi ngoài lỏng, cho phép lớp lõi trong cùng quay với tốc độ khác với tốc độ quay của chính Trái Đất. Với hàng km đất đá, việc biết chính xác những gì đang xảy ra ở trung tâm Trái Đất thực sự rất khó. Các nhà khoa học phải nghiên cứu nó theo cách gián tiếp thông qua sự thay đổi từ trường, các tinh thể cổ xưa, hoặc cách sóng địa chấn từ các trận động đất lan truyền qua các lớp đất đá khác nhau. Bây giờ, một nghiên cứu mới đưa ra một kết luận đầy ngạc nhiên, đó là, so với mặt đất, phần lõi đã ngừng quay từ khoảng năm 2009, có thể bởi vì phần lõi về cơ bản là một quả cầu sắt trôi nổi trong phần chất lỏng của lớp bên ngoài, vì vậy chuyển động quay của nó không nhất thiết phải gắn liền với các chuyển động khác của Trái Đất.
Hình ảnh minh họa cho Phần lõi trong cùng của Trái Đất có thể đang tạm ngừng quay. Ảnh: Tư liệu
Các nhà khoa học nghiên cứu chuyển động quay của lõi Trái Đất qua các trận động đất trong nhiều thập kỷ. Các nhà nghiên cứu đã phân tích các sóng địa chấn từ các trận động đất xuyên qua phần lõi từ những năm 1960, tìm hiểu sự khác nhau về hình dạng giữa các sóng này và thời gian lan truyền của chúng. Họ nhận thấy rằng trong nhiều thập kỷ, thời gian di chuyển của những sóng này biến đổi theo nhiều cách khác nhau, nhưng sau 2009, tất cả sự biến đổi này biến mất. Thời gian lan truyền ổn định, đưa đến nhận định rằng phần lõi đã “ngừng” quay. Chuyện này không đồng nghĩa với việc nó dừng quay hoàn toàn mà có nghĩa là chuyển động quay của phần lõi bây giờ về cơ bản là khớp với chuyển động quay của bề mặt. Vào những thời điểm khác nhau, phần lõi có thể quay nhanh hơn hoặc chậm lại so với bề mặt nhưng những sự khác biệt giữa hai chuyển động quay này là rất nhỏ. Tuy nhiên, sự khác biệt này có thể được tích tụ theo thời gian và kết quả là phần lõi có thể “trôi xa” hàng chục km mỗi năm [so với bề mặt]. Nhóm nghiên cứu còn nhận định thêm rằng phần lõi có thể đang quay ngược lại nhưng nói vậy mà không phải vậy. Thay vào đó, tốc độ quay chậm lại của phần lõi làm cho nó trông như đang quay ngược lại so với mặt đất. Đây là một phần của chu trình 70 năm với những bằng chứng có được vào những năm đầu thập niên 1970, và trùng với những thay đổi ở những chu kỳ khác của Trái Đất, chẳng hạn như từ trường hay độ dài của ngày. Nguyên nhân của chu kỳ 70 năm này có thể do nhiều lực xung đột với nhau. Lực từ trường được tạo ra từ lõi bên ngoài có thể làm tăng tốc độ quay của phần lõi bên trong, trong khi đó lực hấp dẫn lớn của lớp phủ có thể làm chậm lại quá trình quay của nó. Theo Nature.
Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.
