22 tháng 11, 2026
Phần mềm

Phobos và Deimos, Tàn Dư Của Tiểu Hành Tinh Bị Phá Hủy Quanh Sao Hỏa

Home›Phần mềm›Phobos và Deimos, Tàn Dư Của Tiểu Hành Tinh Bị Phá Hủy Quanh Sao Hỏa

Một nghiên cứu mới đây đưa ra giả thuyết về sự hình thành của hai mặt trăng Phobos và Deimos trên Sao Hoả là từ các tiểu hành tinh. Phobos và Deimos, hai mặt trăng nhỏ của sao Hỏa, từ lâu đã là một bí ẩn đối với các nhà khoa học. Hai mặt trăng này có hình dạng lồi lõm và kích thước nhỏ bất thường. Những đặc tính này khiến chúng không giống như các mặt trăng điển hình trong hệ Mặt Trời. Nhiều giả thuyết đã được đưa ra để giải thích nguồn gốc của chúng, nhưng một nghiên cứu mới bằng cách sử dụng mô phỏng siêu máy tính đã đưa ra một lời giải thích đột phá: chúng có thể là tàn dư của một tiểu hành tinh bị phá hủy bởi lực hấp dẫn của sao Hỏa.

Phobos và Deimos: hai mặt trăng của Sao Hoả

Phobos và Deimos được phát hiện vào năm 1877 bởi nhà thiên văn học người Mỹ Asaph Hall. Cả hai đều có hình dạng không đều, giống như “củ khoai tây” và có bề mặt tối hơn than đá. Phobos là mặt trăng lớn hơn với kích thước khoảng 27 km ở điểm rộng nhất, trong khi Deimos nhỏ hơn nhiều, chỉ khoảng 14,5 km đường kính. Ngoài ra, Phobos quay quanh sao Hỏa ở khoảng cách 9.377 km và hoàn thành một vòng quỹ đạo chỉ trong 7,66 giờ. Hiện tại, mặt trăng này đang dần tiến về phía sao Hỏa với tốc độ 1,8 mét mỗi thế kỷ và dự kiến trong 50 triệu năm tới, nó sẽ va chạm hoặc bị xé nát để tạo thành bụi. Còn Deimos thì nằm xa hơn với khoảng cách 23.460 km. Quỹ đạo của nó mất khoảng 30 giờ để hoàn thành 1 vòng quanh Sao Hoả. Do khoảng cách xa hơn, quỹ đạo của nó ổn định hơn và không bị ảnh hưởng mạnh bởi lực hấp dẫn của sao Hỏa như Phobos.

Phobos và Deimos, Tàn Dư Của Tiểu Hành Tinh Bị Phá Hủy Quanh Sao Hỏa - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Phobos và Deimos, Tàn Dư Của Tiểu Hành Tinh Bị Phá Hủy Quanh Sao Hỏa. Ảnh: Tư liệu

Bề mặt mặt trăng Phobos và Deimos của sao Hoả

Giả thiết cũ về sự hình thành của Phobos và Deimos

Có rất nhiều giả thuyết về sự hình thành hai mặt trăng này, tuy nhiên có hai giả thuyết phổ biến nhất. Đầu tiên là giả thuyết tiểu hành tinh bị bắt giữ. Theo giả thuyết này, Phobos và Deimos là các tiểu hành tinh từ vành đai giữa sao Hỏa và sao Mộc bị lực hấp dẫn của sao Hỏa giữ lại. Tuy nhiên, giả thuyết này gặp khó khăn trong việc giải thích tại sao quỹ đạo của chúng lại gần như tròn và nằm trên cùng một mặt phẳng với xích đạo của sao Hỏa – điều rất hiếm thấy ở các vật thể bị bắt giữ. Trên thực tế, các tiểu hành tinh tiếp cận các hành tinh ở nhiều góc độ khác nhau và nếu những mặt trăng này từng là tiểu hành tinh, quỹ đạo của chúng đáng lẽ phải nghiêng và có hình oval. Giả thuyết thứ hai là va chạm. Một số nhà khoa học cho rằng hai mặt trăng hình thành từ mảnh vỡ sau một vụ va chạm lớn giữa sao Hỏa và một thiên thể khác, tương tự như cách Mặt Trăng của Trái Đất được cho là hình thành. Tuy nhiên, điều này không khớp với việc Phobos và Deimos có thành phần giống tiểu hành tinh hơn là lớp vỏ sao Hỏa.

Nghiên cứu mới nhất: Phobos và Deimos có thể là tàn dư của tiểu hành tinh

Một giả thuyết mới được đăng tải trên tạp chí Icarus, được thực hiện bởi Tiến sĩ Jacob Kegerreis tại Trung tâm Nghiên cứu Ames của NASA, đã kết hợp hai ý tưởng trên. Một tiểu hành tinh lớn khi đến gần sao Hỏa đã bị lực hấp dẫn cực mạnh xé nát thành các mảnh vụn. Những mảnh vụn này sau đó tạo thành một đám mây bụi bao quanh hành tinh đỏ. Ngoài ra, một phần lớn các mảnh vụn thoát khỏi hệ thống của Sao Hoả, trong khi số còn lại va chạm với nhau tạo thành các vụ nổ nhỏ. Theo thời gian, những mảnh vụn còn sót lại tập hợp thành một đĩa vật chất quanh xích đạo của sao Hỏa. Cuối cùng, đĩa vật chất này tích tụ lại để tạo thành Phobos và Deimos. Với kịch bản này, quỹ đạo ổn định lẫn thành phần giống tiểu hành tinh của hai mặt trăng này được giải thích một cách hợp lý.

Phobos và Deimos, Tàn Dư Của Tiểu Hành Tinh Bị Phá Hủy Quanh Sao Hỏa - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Phobos và Deimos, Tàn Dư Của Tiểu Hành Tinh Bị Phá Hủy Quanh Sao Hỏa. Ảnh: Tư liệu

Nhiều mảnh vỡ xung quanh sao Hoả đã gom lại

Phobos và Deimos, Tàn Dư Của Tiểu Hành Tinh Bị Phá Hủy Quanh Sao Hỏa - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Phobos và Deimos, Tàn Dư Của Tiểu Hành Tinh Bị Phá Hủy Quanh Sao Hỏa. Ảnh: Tư liệu

Tạo thành hai mặt trăng quay xung quanh Sao Hoả Nhóm nghiên cứu đã sử dụng các mô phỏng chạy bằng siêu máy tính để chứng tỏ kịch bản này có thể xảy ra với nhiều điều kiện ban đầu khác nhau, bao gồm sự khác biệt về kích thước của tiểu hành tinh, tốc độ và góc tiếp cận của vụ va chạm. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng mô phỏng với tình huống một tiểu hành tinh có khối lượng tương đương Vesta, vật thể lớn thứ hai trong vành đai tiểu hành tinh giữa sao Hỏa và sao Mộc. Và khi tiểu hành tinh này lao về phía Hành tinh Đỏ, nó sẽ đến rất gần: cách bề mặt sa mạc đỏ ở khoảng cách 5,150 km và bị lực hấp dẫn của Sao Hoả xé nát.

Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.