18 tháng 11, 2026
Phần mềm

Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới

Home›Phần mềm›Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới
Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới. Ảnh: Tư liệu

Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới. Ảnh: Tư liệu

Chuyển động này sẽ lặp đi lặp lại không ngừng suốt quá trình vận hành của chiếc đồng hồ (với một chiếc đồng hồ chạy với nhịp thông thường là 28.800 nhịp/giờ, bánh răng điều chỉnh và chĩa ngạc sẽ ăn khớp và tách nhau ra 700.000 lần trong khoảng thời gian 24 giờ). Có thể chỉ là một chuyển động nhỏ xíu, nhưng những gì cơ cấu hồi đảm nhận lại mang tính sống còn tuyệt đối với độ tin cậy của đồng hồ. Lý thuyết cốt lõi của cơ cấu này cho đến nay vẫn được kế thừa, cải tiến và áp dụng bởi những thương hiệu đồng hồ tên tuổi như Breguet, Rolex, Ulysse Nardin và Patek Philippe.

Lịch sử ra đời và cấu tạo của thiết kế Tourbillon

Mặc dù những chiếc đồng hồ cơ đầu tiên đã xuất hiện tại châu Âu từ thế kỉ thứ 17 (1601~1700) và cơ cấu hồi được phát minh vào giữa thế kỉ thứ 18, một trong những thách thức hàng đầu của ngành chế tạo đồng hồ trên toàn thế giới lúc bấy giờ là đảm bảo độ chính xác của đồng hồ khi vận hành, hay nói cách khác là bảo vệ ba bộ phận: chốt chặn, bánh xe cân bằng và vành tóc (hairspring, cùng với bánh xe cân bằng tạo thành bộ phận điều hòa) – chúng dễ bị ảnh hưởng nhất do các tác nhân bên ngoài như từ trường, chấn động, nhiệt độ làm thay đổi kết cấu đã được sắp xếp một cách tỉ mỉ. Rất may mắn, phần lớn trong số chúng theo thời gian đã được giải quyết gần như triệt để bằng cách nghiên cứu và sử dụng các loại vật liệu mới, cứng và bền bỉ hơn trước sự thay đổi của nhiệt độ hoặc va chạm bất ngờ. Tuy nhiên, những bộ phận kể trên tự nó cũng là tác nhân tiềm tàng làm sai lệch quá trình vận hành, bao gồm các vấn đề về vị trí ghim vành tóc (pinning positions, ảnh hưởng đến cấu trúc hình học tổng thể của bộ phận điều hòa), hành trình co dãn của vành tóc (terminal curve, vành tóc vốn là một linh kiện lò xo, có khả năng dao động bất cân xứng) và sự phân bố trọng lượng của bánh xe cân bằng (heavy points on the balance wheel). Những vấn đề này bắt nguồn từ sự phổ biến của đồng hồ dạng quả quýt bắt đầu từ thế kỉ thứ 16, với thói quen luôn cho vào túi áo ngực hoặc treo lên móc trong nhà, làm cho trọng lực của Trái Đất kéo những bộ phận này xuống (trong khi bộ máy được lắp ráp nằm song song với mặt đồng hồ) dẫn đến sai sót khi vận hành. Đồng hồ đeo tay thời nay thì đây không còn là vấn đề nữa (sai số thấp do thay đổi phương hướng đồng hồ liên tục), nhưng tại thời điểm đó, giải quyết bài toán trọng lực gần như là mục tiêu cuối cùng của những người thợ đồng hồ xuất chúng nhất trời Âu, bao gồm Grossmann, Berthoud, Breguet, Caspari và Leroy. Cho đến khoảng năm 1795, thợ đồng hồ Abraham-Louis Breguet phát triển thành công một thiết kế mà ông gọi là ‘tourbillon’, trong tiếng Pháp có nghĩa là ‘vòi rồng’, và đăng kí bản quyền vào năm 1801. Braguet đưa toàn bộ cơ cấu hồi và bộ phận điều hòa vào một chiếc lồng xoay 360 độ (rotating cage) quanh trục chính nó theo một chu kì cố định (thông thường là 1 vòng/phút). Nhờ lồng xoay này mà trên trung bình, ảnh hưởng của trọng lực Trái Đất lên sự vận hành của cơ cấu hồi và bộ phận điều hòa khi đặt thẳng đứng gần như bị triệt tiêu. Lý thuyết thì có vẻ đơn giản nhưng một thiết kế Tourbillon hoàn thiện có thể bao gồm hơn 70 linh kiện tinh vi khác nhau chưa kể kết nối với các bộ phận còn lại bên trong đồng hồ, khiến cho đến tận ngày nay, chúng vẫn còn là một thách thức và thành tựu cơ khí đỉnh cao của ngành chế tạo đồng hồ cơ.

Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới. Ảnh: Tư liệu

Một số biến thể của thiết kế Tourbillon

Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới. Ảnh: Tư liệu

Tourbillon kép; Tourbillon tứ (Double Tourbillon, Quadruple Tourbillon): Năm 2004, Robert Greubel và Stephen Forsey đã sáng lập hãng đồng hồ Greubel Forsey và giới thiệu đồng hồ cơ Double Tourbillon 30° với điểm nhấn là thiết kế lồng xoay nhỏ nghiêng góc 30°, chu kì 1 vòng/phút nằm bên trong lồng xoay lớn có chu kì 0.25 vòng/phút, được gọi là Asymmetric (bất đối xứng). Một năm sau, hãng Greubel Forsey tiếp tục cho ra mắt Quadruple Tourbillon à Différentiel, chiếc đồng hồ cơ với hai Tourbillon kép hoạt động độc lập với nhau nhưng vẫn nhận động năng từ một nguồn dây cót chính duy nhất nhờ vào hệ thống phân nhánh năng lượng hình cầu (spherical differential). Ngoài ra còn có các thiết kế Tourbillon kép đối xứng hoạt động cùng lúc.

Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới. Ảnh: Tư liệu

Tourbillon bay (Flying Tourbillon): Thay vì được cố định bằng các trục xuyên tâm, thiết kế Tourbillon bay chỉ sử dụng duy nhất một cần trục để giữ cố định cho lồng xoay và các bộ phận liên quan. Đồng hồ cơ với thiết kế Tourbillon bay đầu tiên được chế tạo bởi Alfred Helwig, giảng viên lại trường Chế tạo Đồng hồ Đức (German School of Watchmaking) vào năm 1920. Tourbillon hồi chuyển, Tourbillon đa trục (Gyrotourbillon, Multi-axis Tourbillon): Tiếp nối sự phát triển của thiết kế Tourbillon, hãng đồng hồ cơ xa xỉ Jaeger-LeCoultre đã giới thiệu Gyrotourbillon I vào năm 2004, chiếc đồng hồ cơ có thiết kế Tourbillon hồi chuyển hay Tourbillon đa trục, với cơ cấu hồi và lồng xoay thứ nhất xoay quanh hai trục, còn lồng xoay thứ hai bên ngoài xoay quanh một trục còn lại, do đó cũng có thể được coi là thiết kế Tourbillon ba trục.

Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới. Ảnh: Tư liệu

Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới - Sharevina.com

Hình ảnh minh họa cho Tìm hiểu thiết kế Tourbillon, kĩ thuật làm nên những chiếc đồng hồ cơ xa xỉ nhất thế giới. Ảnh: Tư liệu

Tương tự nhiều tính năng phức tạp khác như Minute Repeater, Chronograph, tuần trăng, lịch vạn niên,… Tourbillon trên đồng hồ không còn thật sự hữu dụng và có ý nghĩa thực tiễn nữa mà đã trở thành một biểu tượng, một tác phẩm nghệ thuật cơ khí mang tinh thần thể hiện địa vị, chức tước và phẩm hạnh cao quý của chủ sở hữu. Nhưng dù những chiếc đồng hồ ấy có nằm trên tay ai đi nữa, chúng đích thực sẽ trở thành đại diện vượt thời gian cho tinh hoa ngàn năm nhân loại.

Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.