Tinh thể nhớ 5D, Đột phá trong lưu trữ dữ liệu di truyền, có thể tồn tại qua hàng tỷ năm

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Southampton đã đạt được một đột phá quan trọng trong lĩnh vực lưu trữ dữ liệu khi phát triển tinh thể nhớ 5D, một phương pháp lưu trữ mang tính cách mạng có khả năng tồn tại hàng tỷ năm. Phát minh này mở ra tiềm năng không chỉ trong việc bảo tồn dữ liệu, mà còn trong việc cứu các loài động thực vật đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng và thậm chí tái sinh loài người trong tương lai xa.
TInh thể nhớ 5D
Tinh thể nhớ 5D được phát triển bởi Trung tâm Nghiên cứu Quang điện tử (ORC) của Đại học Southampton. Khác với các loại lưu trữ dữ liệu khác bị suy giảm theo thời gian, tinh thể nhớ 5D có thể lưu trữ đến 360 terabyte thông tin (ở kích thước lớn nhất) mà không bị mất dữ liệu trong hàng tỷ năm, ngay cả ở nhiệt độ cao. Tinh thể này đã giữ kỷ lục Guinness Thế giới (được trao vào năm 2014) là vật liệu lưu trữ dữ liệu bền nhất. Tinh thể này tương đương với thạch anh nóng chảy, một trong những vật liệu có độ bền hóa học và nhiệt tốt nhất trên Trái Đất. Nó có thể chịu được các điều kiện khắc nghiệt như đông lạnh, hoặc điều kiện nhiệt độ lên đến 1000°C. Tinh thể cũng có thể chịu được lực tác động trực tiếp lên tới 10 tấn/cm² và không bị ảnh hưởng bởi tia bức xạ vũ trụ trong thời gian dài. Khác với các phương pháp lưu trữ thông thường chỉ sử dụng 2 chiều không gian, tinh thể 5D lưu trữ dữ liệu thông qua hai chiều quang học và ba chiều không gian, cho phép nó chứa lượng thông tin khổng lồ trong không gian rất nhỏ. Điều này đạt được nhờ công nghệ laser siêu nhanh, khắc dữ liệu vào các khoảng trống nano bên trong cấu trúc silica với độ chính xác cao với kích thước chi tiết chỉ khoảng 20 nanomet.
Khả năng tái sinh
Một trong những ứng dụng nổi bật của tinh thể 5D là khả năng lưu trữ toàn bộ bộ gen của con người, được mã hóa với độ chính xác cực cao. Bộ gen này hiện đang được lưu trữ trong kho lưu trữ Ký ức Nhân loại, một “viên nang thời gian” đặc biệt đặt tại một hang muối ở Hallstatt, Áo. Mỗi ký tự trong khoảng 3 tỷ cặp base (base là đơn vị cơ bản của DNA) của bộ gen đã được chuỗi hóa 150 lần để đảm bảo tính chính xác, với sự hợp tác từ Helixwork Technologies.
Hình ảnh minh họa cho Tinh thể nhớ 5D, Đột phá trong lưu trữ dữ liệu di truyền, có thể tồn tại qua hàng tỷ năm. Ảnh: Tư liệu
Kho lưu trữ ký ức nhân loại ở Hallstatt, Áo Tinh thể nhớ 5D không chỉ giúp bảo tồn dữ liệu di truyền của con người mà còn mở ra hy vọng cho việc tái sinh các loài sinh vật trong tương lai. Dù hiện tại khoa học chưa thể tái tạo con người hay động thực vật từ thông tin di truyền, nhưng tiến bộ trong sinh học tổng hợp gần đây, chẳng hạn như việc tạo ra vi khuẩn tổng hợp bởi nhóm nghiên cứu của Dr. Craig Venter vào năm 2010, cho thấy khả năng này không phải là điều viển vông.
Hình ảnh được khắc trên tinh thể nhớ 5D
Hình ảnh minh họa cho Tinh thể nhớ 5D, Đột phá trong lưu trữ dữ liệu di truyền, có thể tồn tại qua hàng tỷ năm. Ảnh: Tư liệu
Hình ảnh được khắc lên tinh thể 5D Khi thiết kế tinh thể, nhóm nghiên cứu đã cân nhắc rằng liệu dữ liệu bên trong nó có thể được truy xuất bởi một trí tuệ (loài hoặc máy móc) đến sau chúng ta trong tương lai xa hay không. Thật vậy, nó có thể được phát hiện vào một thời điểm xa đến mức không còn khung thời gian tham chiếu nào tồn tại. “hình ảnh được khắc trên tinh thể cung cấp cho người tìm thấy kiến thức về dữ liệu được lưu trữ bên trong và cách sử dụng nó,” Giáo sư Kazansky nói. Phía trên các mặt phẳng dữ liệu dày đặc, hình ảnh này cho thấy các yếu tố phổ quát (hydro, oxy, carbon và nitơ); bốn bazơ của phân tử DNA (adenine, cytosine, guanine và thymine) cùng cấu trúc phân tử của chúng; vị trí của chúng trong cấu trúc xoắn kép của DNA; và cách các gen được sắp xếp thành nhiễm sắc thể, sau đó có thể được chèn vào một tế bào. Giáo sư Peter Kazansky, người dẫn đầu nhóm nghiên cứu, tin rằng tinh thể nhớ 5D có thể trở thành kho lưu trữ vĩnh cửu cho dữ liệu di truyền của các loài sinh vật. Tương tự như các tấm bảng Pioneer của NASA, hình ảnh được khắc họa này có thể giúp người (hoặc 1 loài – máy móc khác) trong tương lai hiểu và sử dụng dữ liệu này.
Tiềm năng trong tương lai
Với tiềm năng tồn tại hàng tỷ năm, tinh thể nhớ 5D có thể trở thành công cụ quan trọng trong việc bảo vệ di sản di truyền của nhân loại và các loài sinh vật khác, chuẩn bị cho một tương lai mà công nghệ có thể phục hồi sự sống từ dữ liệu được lưu trữ.
Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.
