Trung Quốc sẽ trang bị súng điện từ railgun trên tàu sân bay thế hệ tiếp theo

Không lâu sau khi Nhật công bố thử nghiệm thành công súng điện từ (railgun) trên tàu chiến, Trung Quốc cũng đã phát đi tín hiệu cho biết nước này có kế hoạch triển khai loại vũ khí này trên tàu sân bay thế hệ tiếp theo. Nhật báo Hoa Nam (SCMP) dẫn lời giáo sư, nhà bình luận quân sự Liang Fang tại Đại học Quốc phòng, Bắc Kinh, cho biết: “Tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân trong tương lai của Trung Quốc có thể được trang bị vũ khí phòng thủ tiên tiến hơn chẳng hạn như vũ khí laser năng lượng cao và súng điện từ.”
Hình ảnh minh họa cho Trung Quốc sẽ trang bị súng điện từ railgun trên tàu sân bay thế hệ tiếp theo. Ảnh: Tư liệu
Nhận xét của ông Liang lặp lại một kế hoạch chi tiết từng được Trung Quốc vạch ra vào 2 năm trước bởi Chuẩn đô đốc Ma Weiming – một nhà khoa học hải quân hàng đầu trong chương tình công nghệ điện từ của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Hoa (PLA). Trong một bài báo, ông Ma mô tả về một “siêu tàu” tích hợp vũ khí điện từ với một hệ thống phát điện chạy bằng năng lượng hạt nhân. Năm 2023, ông Ma nói rằng: “Con tàu này sẽ phá vỡ hoàn toàn đội hình chiến đấu của các hạm đội hải quân đã tồn tại trong hơn 100 năm qua.” Như vậy có thể hình dung hệ thống năng lượng hạt nhân của tàu không chỉ vận hành động cơ và các hệ thống cơ bản khác mà còn bao gồm vũ khí điện từ như railgun, bệ phóng tên lửa, vũ khí laser và các thiết bị vi sóng công suất cao.
Trước khi Nhật công bố thử nghiệm súng railgun trên tàu chiến JS Asuka, Mỹ đã từng theo đuổi loại vũ khí này với một dự án của Hải quân có tên Velocitas Eradico. Dự án railgun này được đầu tư đến 500 triệu đô,mục tiêu là tạo ra hệ thống railgun có thể phóng đạn lên vận tốc siêu vượt âm (trên Mach 6) và đạt tầm bắn xa khoảng 100 – 200 hải lý với chi phí thấp. Dù hệ thống railgun của Mỹ đã được thử nghiệm thành công trên mặt đất nhưng vào năm 2022, một báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Hoa Kỳ (US CRS) tuyên bố rằng dự án đã dừng lại. Đã có nhiều thách thức về kỹ thuật và chi phí đội lên điển hình như yêu cầu năng lượng để vận hành một khẩu railgun cực lớn, từ đó hạn chế khả năng trang bị nó trên các tàu chiến. Tiếp theo là vấn đề về độ bền của nòng súng do tốc độ và áp lực của đạn khi phóng.
Hình ảnh minh họa cho Trung Quốc sẽ trang bị súng điện từ railgun trên tàu sân bay thế hệ tiếp theo. Ảnh: Tư liệu
Nhật có vẻ như đã giải quyết được các hạn chế này với việc giảm kích thước đầu đạn xuống chỉ còn 40 mm và cải tiến vật liệu chế tạo nòng, cách nạp xả điện từ đó ghi nhận khả năng bắn liên tục 120 phát nhưng không gây biến dạng hay mài mòn đáng kể. Có thông tin cho biết ATLA – đơn vị nghiên cứu và phát triển railgun của Nhật đã tận dụng các nghiên cứu từ chương trình railgun Velocitas Eradico của Mỹ. Chưa rõ Trung Quốc đã bắt đầu phát triển railgun từ khi nào nhưng 2 cây bút Matt Bruzzese và Peter Singer của trang Defense One lưu ý rằng từ 20 năm trước, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã nhận ra rằng sẽ rất thách thức để có được các hệ thống năng lượng điện tiên tiến trên tàu chiến bởi các tổ chức nước ngoài đã hạn chế xuất khẩu công nghệ sang Trung Quốc. Vì vậy từ năm 2007, Trung Quốc đã thành lập Phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia để thúc đẩy phát triển các hệ thống năng lượng và điện từ cho tàu chiến. Lu Junyong – một giáo sư tại Đại học Kỹ thuật Hải quân được cho là đã tìm cách giải quyết các vấn đề này từ trước khi phòng thí nghiệm được thành lập. Lu cũng đã nghiên cứu về vấn đề hao mòn và hỏng hóc của railgun. Ngoài cải tiến công nghệ railgun, Phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia còn phát triển các hệ thống điện và điện từ khác như máy phóng điện từ dành cho tàu sân bay, hệ thống điện tích hợp xoay chiều trung thế cho phép tàu chiến có thể trang bị các vũ khí và hệ thống tiên tiến, lưới điện siêu nhỏ thông minh, biến tần năng lượng gió truyền động trực tiếp và trạm điện thông minh cho các tiền đồn của Trung Quốc ở Biển Đông.
Hình ảnh minh họa cho Trung Quốc sẽ trang bị súng điện từ railgun trên tàu sân bay thế hệ tiếp theo. Ảnh: Tư liệu
Năm 2018, Hải quân Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Hoa (PLAN) đã thử nghiệm một hệ thống railgun lắp trên tàu đổ bộ Type 072III Haiyang Shan. Khẩu railgun này được cho là có òng dài khoảng 8 – 10 m, đường kính nòng 300 – 500 mm. Tuy nhiên, không có thông tin cho biết Trung Quốc đã bắn thử khẩu railgun gắn trên tàu này. Đến tháng 5 năm 2024, SCMP cho biết Trung Quốc đã thử nghiệm railgun bắn bom thông minh lên độ cao 15 km vào tầng bình lưu, tốc độ của đầu đạn vượt quá Mach 5 nhưng cuộc thử nghiệm này được xác định không thành công do quỹ đạo bay của đầu đạn không theo ý muốn. Giáo sư Lu Junyong cũng là người dẫn đầu thử nghiệm và ông cho biết: “Đầu đạn đã không bay theo quỹ đạo mong muốn và tầm bay tối đa cũng như độ cao không đáp ứng các giá trị thiết kế.” Không có thông tin về thời gian và địa điểm thử nghiệm nhưng khả năng được thực hiện trước tháng 8 năm 2023.
Hình ảnh minh họa cho Trung Quốc sẽ trang bị súng điện từ railgun trên tàu sân bay thế hệ tiếp theo. Ảnh: Tư liệu
Tháng 7 năm nay, Trung Quốc đã tiết lộ súng điện từ X-rail gun – một thiết kế của các nhà khoa học dẫn đầu bởi giáo sư Lyu Qingao tại Đại học Kỹ thuật Quân đội thuộc PLA. Concept súng điện từ X-rail sử dụng 2 thiết bị dẫn chữ U (U-armature) xếp chồng lên nhau theo chiều dọc trong một nòng súng vuông 200 mm, tạo ra một hệ thống mạch kép khai thác các “từ trường dọc triệt tiêu nhau” để giảm thiểu nhiễu điện từ. Thiết kế này được nộp bằng sáng chế vào năm ngoái và mục tiêu của X-rail gun là có thê tăng tốc những đầu đạn nặng đến 60 kg lên vận tốc Mach 7, có thể tấn công các mục tiêu trong cự ly 400 km trong vòng 6 phút. Mặc dù vẫn chưa được thử nghiệm bắn đạn thật nhưng khái niệm X-railgun được phát triển dựa trên các công nghệ đã được chứng minh nhằm khắc phục những hạn chế về trọng lượng đầu đạn, áp suất nòng và độ hao mòn. South China Morning Post; Asia Times; Asia Times; Defense One
Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.
