Ứng dụng Google Spreadsheet trong quản lý Doanh nghiệp (nhỏ)

Mình gần đây có đọc 1 vài bài viết về việc sử dụng Google Drive trong công việc và những ưu điểm của nó, để thêm phần sôi động mình chia sẻ kinh nghiệm cá nhân mình trong việc sử dụng Google Sheet hay còn gọi là Google SpreadSheet (GSS) – 1 công cụ Miễn phí nhưng rất mạnh mẽ, hiệu quả cho cá nhân hay 1 Doanh nghiệp nhỏ. Tại sao lại là nhỏ? Vì GSS phù hợp để làm việc với lượng data không lớn. Tối đa 1 GSS chứa được 5 triệu ô (cell), tức là 125.000 dòng x 40 cột. Trong thực tế như với mình đây thì nó quá thừa thãi, Doanh nghiệp mình có 20 nhân sự, và với cách quản lý đang làm thì nó giải quyết hầu như mọi công việc. Mình chia sẻ để giúp những ai cũng gặp các vấn đề tương tự biết đâu lại có thêm 1 hướng giải pháp. Đôi khi ngồi ngẫm lại mình thấy ngạc nhiên với những gì công cụ này đã giúp mình.
Hình ảnh minh họa cho Ứng dụng Google Spreadsheet trong quản lý Doanh nghiệp (nhỏ). Ảnh: Tư liệu
Giao diện làm việc của 1 Sale – Trạng thái thông tin sẽ báo màu tùy điều kiện đặt trước
Xuất phát điểm
Mình không phải dân IT, gọi là yêu công nghệ chút thôi, và ở 1 công ty nho nhỏ không có đầy đủ các ban bệ thì mình phụ trách luôn những thứ liên quan đến công nghệ. Khi đi tìm 1 phần mềm quản lý Khách hàng, Đơn hàng, mình đã tìm hiểu các phần mềm trên mạng rất nhiều, nhưng kiểu gì nó cũng sẽ có những ưu nhược điểm. Có phần mềm chỉ đáp ứng 1 đoạn trong quy trình làm việc, đến 1 quy trình khác lại phải dùng phần mềm khác hoặc là dùng cơm; Có phần mềm chỉ phù hợp với cửa bán hàng đơn giản, quy trình có đặc thù riêng hay có cả sản xuất thường không đáp ứng được; Có phần mềm không có khả năng trích xuất, thống kê dữ liệu tốt; Các phần mềm phổ biến trên thị trường thường cũng không tùy biến theo ý của từng Doanh nghiệp được; Còn muốn quản trị hết được như các phần mềm ERP, đo ni đóng giày cho Doanh nghiệp thì chi phí tương đối lớn – điều không phù hợp với Doanh nghiệp nhỏ…. Tình cờ mình giao dịch với 1 công ty đối tác, mình thấy bạn nhân viên có sử dụng 1 bảng GSS với hàng loạt cột dữ liệu đánh dấu tích, chọn và bôi màu khá hay ho, có sự logic, khoa học trong đó. Mình hiểu rằng người ta có thể dùng để quản lý Doanh nghiệp thì chắc chắn nó không-ngớ-ngẩn, và mình đã bắt tay vào nghiên cứu nó. Cùng sự hỗ trợ của vài người bạn, mình đã xây dựng được hệ thống quản lý của Doanh nghiệp và hoạt động cũng được hơn 2 năm rồi. Hệ thống ổn định, giao diện trực quan, cách dùng đơn giản, nhân viên mới vào có thể sử dụng thành thục sau 15 phút đào tạo…
Hình ảnh minh họa cho Ứng dụng Google Spreadsheet trong quản lý Doanh nghiệp (nhỏ). Ảnh: Tư liệu
1 Giao diện làm việc khác với nội dung chi tiết hơn
GSS làm được gì?
Nó có 1 số ưu điểm so với việc mua 1 phần mềm bên ngoài, ví dụ:
Tất nhiên cái gì cũng có 2 mặt, nhược điểm của hệ thống này mình nhận thấy là:
Kinh nghiệm thực tế
Sơ bộ như vậy, giờ mình sẽ chia sẻ cho các bạn chính cách mình đang dùng để quản lý Doanh nghiệp. Để sử dụng GSS hiệu quả trước hết nên biết quản lý Folder trên Google Drive, sắp xếp khoa học, ngăn nắp sẽ giúp bạn cải thiện hiệu năng làm việc gấp nhiều lần.
Hình ảnh minh họa cho Ứng dụng Google Spreadsheet trong quản lý Doanh nghiệp (nhỏ). Ảnh: Tư liệu
Quy trình của hệ thống tất yếu phải dựa trên quy trình hoạt động của Doanh nghiệp – tức là bạn đưa các tình huống trong quá trình từ Tư vấn cho đến Chốt đơn, Xuất hàng, Thu tiền… vào, từng bước từng bước một. Nếu thiếu thì khi Nhân viên gặp tình huống sẽ lại: “Anh ơi, trường hợp Khách hàng như này thì em để trạng thái là gì bây giờ ạ?”. Ở đây mình cố gắng tạo quy trình sao cho Nhân viên có tâm lý “Được” sử dụng nó chứ không phải “Phải” sử dụng. Đây là công cụ để giúp Nhân viên làm việc hiệu quả nhất, không phải nhớ cần làm tiếp theo; giúp Khách hàng nhận đầy đủ thông tin cần thiết, tránh những trải nghiệm không tốt, những hiểu nhầm không đáng có trong giao dịch. Bên mình có lượng Khách hàng quan tâm & liên hệ khá lớn, tuy nhiên lượng rác cũng là rất nhiều. Nếu đưa tất cả về thì rất nhiều, rất thừa thãi nên mình chỉ quản lý data những Khách hàng được đánh giá là Tiềm Năng trở đi thôi.
Hình ảnh minh họa cho Ứng dụng Google Spreadsheet trong quản lý Doanh nghiệp (nhỏ). Ảnh: Tư liệu
Giao diện 1 phần mềm quản lý fanpage Quy trình bắt đầu với 1 Nhân viên Sale, bộ phận này thường sử dụng các công cụ quản lý fanpage Facebook, phần mềm chat Zalo, Viber… Những Khách hàng tiềm năng sẽ được nhập liệu vào 1 sheet Khách hàng Tiềm Năng để tập trung tư vấn, không lẫn giữa bạt ngàn những Khách hàng chấm-vào-comment, hỏi giá rồi lượn. Với các bước được note sẵn, tư vấn đến đâu Nhân viên sale tích đến đó: đã gửi ảnh -> tích vào ô gửi ảnh, đã gửi hợp đồng -> tích vào ô hợp đồng, Khách hàng đang chần chừ -> chọn lý do khiến Khách hàng lăn tăn chưa chốt… Như vậy Khách hàng được chăm sóc theo quy trình kỹ lưỡng, được cung cấp thông tin đầy đủ, nhân viên có nắm chính xác vấn đề của Khách và cuối tháng ta có thể lọc lại để đo lường, điều chỉnh với các team khác trong công ty…
Hình ảnh minh họa cho Ứng dụng Google Spreadsheet trong quản lý Doanh nghiệp (nhỏ). Ảnh: Tư liệu
Chức năng Get Pre-filled link của Google Form, kết nối trực tiếp với GSS Dữ liệu sau khi gửi Form của tất cả các Sale sẽ được cập nhật hết vào 1 kho dữ liệu chung, tổng hợp toàn bộ danh sách Khách và Đơn hàng. Có 2 loại thông tin ở đây, (ví dụ như thông tin Khách hàng, Mã Đơn hàng, Sản phẩm & Số lượng…) là thông tin không được thay đổi, cần phải cố định, mình để nhập Form và ra dữ liệu “chết’ – tức là Nhân viên không sửa đc sau khi đã báo; Loại thông tin thứ 2 là những dữ liệu khác có thể thay đổi được của Đơn hàng (ví dụ quà tặng, ghi chú khi vận chuyển…), mình sử dụng lệnh gọi dữ liệu từ file của Nhân viên (importrange) và đối chiếu (vlookup hoặc match+index) thông tin vào file tổng này. Như vậy Đơn hàng đã báo sẽ có những thông tin cố định khi đã nhận lệnh sản xuất là không thay đổi được nữa, và những thông tin Nhân viên Sale có thể bổ sung, giúp bộ phận sản xuất, ship hàng có thông tin mới nhất, chính xác nhất. Từ dữ liệu này mình đã có thể đẩy data về cho Sale Leader quản lý team, Kế Toán theo dõi tiền, Sản xuất làm hàng, Báo cáo cho sếp đọc…. tất cả đều được đồng bộ theo thời gian thực. Ngược lại thì thông tin từ các file của Kế toán, CSKH, Sản xuất cũng sẽ được đẩy về file của Sale, Nhân viên Sale có thể theo dõi Đơn hàng của mình đang ở trạng thái nào để có thể cập nhật cho Khách hàng.
Hình ảnh minh họa cho Ứng dụng Google Spreadsheet trong quản lý Doanh nghiệp (nhỏ). Ảnh: Tư liệu
Giao diện của Kế toán – thông tin Đơn hàng được chuyển về tự động, tiền đã thu giữa Sale và Kế toán bằng nhau hiện màu xanh, lệch nhau hiện màu đỏ, chưa có hiện màu vàng để nhắc nhở Thông tin được giảm thiểu việc sai/thiếu khi mình đưa vào các điều kiện chặt chẽ. Thay vì các bộ phận phải hỏi nhau Đơn hàng thế nào, làm đến đâu rồi, đủ chưa… thì chỉ cần nhìn vào file dữ liệu của chính mình, thiếu gì biết liền. Thậm chí Nhân viên sửa thông tin, hệ thống cũng ghi log thời gian và nội dung chỉnh sửa, không gian lận được. Mỗi Nhân viên mình tạo 1 file riêng, gồm tất cả những thông tin, dữ liệu mà Nhân viên đó cần cho gọn gàng chứ không chia sẻ nhiều file, trong file chia các sheet với các nhu cầu khác nhau. Như sheet Chính sách bán hàng mình gọi dữ liệu từ 1 file gốc, khi update gì chỉ sửa 1 lần, tất cả các Nhân viên đều nhận được; sheet Báo cáo tự động cập nhật theo từng ngày, từng tháng → Nhân viên nhìn vào biết luôn đang đạt bao nhiêu KPI, tự tính được lương cho mình mà phấn đấu.
Tổng kết
Công thức mình sử dụng không quá phức tạp, chủ yếu tóm gọn trong các lệnh tương đối phổ thông và các biến thể, lồng ghép của chúng như IMPORTRANGE, FILTER, IF, VLOOKUP, ARRAYFORMULA, HYPERLINK. Với mục Báo cáo mình sử dụng COUNT, SUM, IF, PIVOTTABLE. Nói chung rất cơ bản, cái gì không biết cứ google youtube mà tìm kiếm thôi, việc ở đây là xây dựng quy trình logic, tối ưu, lồng ghép các công thức với nhau sao cho phù hợp với cách hoạt động của Doanh nghiệp bạn mà thôi.
1 trong rất nhiều kênh mình học hỏi kiến thức sử dụng GSS GSS có thêm nhiều chức năng hay ho đi kèm như Protect để hạn chế sửa, xóa; Conditional formatting để đổi định dạng theo điều kiện đặt trước; Xác thực dữ liệu Data Validation…. Bạn có thể sử dụng nhiều Add-ons có sẵn, công cụ bên thứ 3 như Zapier, Automate, Google Data Studio, hoặc 1 công cụ tương tự VBA của Excel là Apps Script (JavaScript). Mình thuộc dạng gà và lười nên làm được như này là ok rồi, chưa có động lực mò mẫm thêm, các bạn cứ chủ động làm sẽ thấy nhiều cái hay lắm.
Hình ảnh minh họa cho Ứng dụng Google Spreadsheet trong quản lý Doanh nghiệp (nhỏ). Ảnh: Tư liệu
Giao diện Google Data Studio Đọc Sharevina.com mười mấy năm rồi, giờ mới có 1 chút đóng góp cho cộng đồng. Hi vọng bài viết có thể giúp các bạn trong công việc cũng như cuộc sống. Many thanks!
Nguồn thông tin: Tổng hợp và biên tập từ chuyên trang công nghệ.
